اسكندر بيگ تركمان

157

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )

و تجرد گزينان خدا آگاه رسيده از صحبت فيض بخش ايشان بهره‌مند گرديده جامع كمالات صورى و معنوى گشت و اكنون در علم ظاهر و باطن سرآمد روزگار و به اعتقاد جمهور علماء و فضلا رتبهء عالى داشت از اين زمان خجسته نشان حضرت اعلى شاهى وجود شريف آن يگانه روزگار را مغتنم دانسته هميشه از ملتزمان ركاب اقدس‌اند و اكثر اوقات در سفر و حضر بوثاق او تشريف قدوم ارزانى داشته از صحبت فيض بخش مسرور ميگردند اگر چه شعر و شاعرى دون مراتب عاليه آن جناب است اما ذوق سخن پردازى بسيار دارند و در فنون سخنورى قصب السبق از اقران ربوده‌اند و به عربى و فارسى اشعار آبدار و معانى رنگين و نكات دلپذير شيرين از آن جناب زبانزد خاص و عام است بتخصيص مثنويات بروش ملاى روم از نتايج وقادش بر مثال غرر و درر در رشته نظم كشيده شد و اين دو بيت از آن جمله است : بيت سهل باشد در ره فقر و فنا * گر رسد تن را تعب جان را عنا درد راحت دان چو شد مطلب بزرگ * گرد گله توتياى چشم گرگ و مجموعهء ترتيب داده‌اند در ضمن هفت مجلد از سخنان رنگين و عبارات بلاغت آئين و اشعار آبدار قدماء و متأخرين و مباحث دقيقه از هر فن و حكايات لطيفه از هر باب و بكشكول موسوم گردانيده مجملا بحريست مواج كه آثار فيضانش باكناف و اطراف رسيده اكنون وجود شريف آن فريد عصر زينت بخش رياض جهان و طراوت افزاى عرصهء ايران است جمعى كثير از طلبه علوم و افاضل عصر از استفاده مجلس او كامياب معنىاند اميد كه عمر طبيعى يافته خلايق از فضايل و كلماتش محظوظ و بهره‌مند باشند . شيخ لطف الله طيسى مشهور از محال مقدس نبيرهء شيخ ابراهيم طيسى است كه از فضلاى متبحر و فقهاى عصر بوده مولد شريفش موضع تيس جبل عامل است در اوايل سن شباب احرام زيارت امام ثامن ضامن عليه التحيه و الثناء بسته مدتى مديد در آن آستان ملايك آشيان به تحصيل علوم روزگار گذرانيده از بركات صحبت مولانا عبداللّه شوشترى و ساير علماى مشهد مقدس بهره كامل در علم فقه يافته و در زمرهء مدرسين سركار فيض آثار انتظام يافت و در زمان حضرت اعلى شاهى ظل اللهى منصب والاى خادمى نيز علاوهء تدريس گشته از آن سركار موهبت آثار موظف بود در فترت اوزبكيه از آسيب آن طايفه نجات يافته بدرگاه معلى آمده مدتى در قزوين بدرس و افاده مشغول بوده حسب الامر الاعلى از آنجا بدار السلطنه اصفهان نقل نموده در جوار مسجدى كه در برابر دولتخانه مباركه نقش جهان احداث كرده معمار همت و الا همت شاهى ظل اللهى متوطن و در آنجا بامامت خلق و درس فقه و حديث و طاعت و عبادت مشغول است و از اوقات سركار خاصهء شريفه [ 117 ] آن حضرت موظف است و جمعى كثير از اقامت نماز فريضه به او اقتداء مينمايند . شيخ حسن داود خادم استرابادى در سلك خدام رفيع مقام روضهء مقدس منور منسلك است . والد ماجدش در زمان شاه جنت مكان بغايت معزز و محترم بود و در مجلس بهشت آئين زياده از ديگران سخن موعظت آئين حقيقت بنيان گستاخانه زبان صدق بنيان در نهى مسامحه جائز