اسكندر بيگ تركمان
152
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
سرافرازى يافت و مشمول نوازشات خسروانه گرديد چون ذكر همگى اعزه سادات مشهد و طبقه عليهء موسويهء موجب طول كلام بود بدين اختصار رفت . سادات عظام سبزوار : ميرزا محمود ولد مير شمس [ 113 ] الدين على سلطان از جمله سادات منيع القدر بنى مختار است . مير شمس الدين على ماضى و على حداد در زمان سلاطين عظام گوركانيه چغتاى از ديار عرب با خيل و حشم و خيول و خدم بخراسان آمده در سبزوار رحل اقامت انداخت و املاك و رقبات بسيار بهمرسانيده وكلاء و منسوبان خود را بزراعت و عمارت رغبت نموده مبلغهاى كلى حاصل سركار او بود و در حبيب السير مسطور است كه در هيچ زمان از جانب حجاز و عراق عرب سيدى بعلو شأن و كثرت طبع و ملازمان و ثروت مكنت مير شمس الدين على بولايت عجم نيامده و كلام مشهور السماء بملك الجبار و الارض ببنى المختار بر اين معنى شاهد عدل است پرتو انوار توجه و التفات سلاطين زمان بر وجنات احوال آن سيد عاليشأن ميتافته مشمول توجهات تام و مورد اعزاز و احترام گشته منصب جليل القدر نقيب النقباء ممالك ايران عموما و ولايات خراسان خصوصا بآنجناب تفويض يافته بود و در ايام خجسته فرجام پادشاهان جليل القدر صفويه و ظهور دولت قزلباش اولاد كرام او بيشتر از پيشتر بتعظيمات شاهانه معزز گشته مير شمس الدين والد ميرزا محمد زمان قدرت اوزبكيه و آمد شد عبيد خان اوزبك بخراسان انواع دولتخواهى بظهور آورد و در ازاء آن از جانب حضرت شاه جنت مكان رتبهء بلند امارت و لقب ارجمند خانى يافته نيابت ذات اشرف همايون و تقدم و سرورى سادات و كلانترى و بزرگى ارباب و اهالى كل ولايات خراسان علاوه مناصب سابق گرديد و اين بيت مشهور درباره سيد عاليجاه مذكور السنه و افواه است همچنانكه شاعر گفته است : از خراسان مير شمس الدين على آمد برون * راست ميگويد عراقى كز خراسان آفتاب و جميع متوجهات سركارات آن سلسله رفيعه كه زياده از پنجاه تومان شاهى عراقى است بسيورغالى و مسلمى جناب مير و اولاد عظام مقرر گشته ، اكنون ميانهء ميرزا محمود و آن سلسله درجهء عالى داشت و در حين ارتحال مومى اليه بر مسند عزت و اعتبار و تقدم و كلانترى آن ملك متمكن بوده . مير محمد گسكن من اعمال سبزوار است و در آن ولايت صاحب املاك و رقبات كلى و از اكفاء و اقران بعزت و اعتبار ظاهرى ممتاز بود بفهم و فطرت عالى اتصاف داشت با شعراء و ندماء و مردم اهل فهم بىتكلفانه سلوك مينمود در شعر فهمى و پايهء بلند داشت و گاهى بنظم اشعار زبان ميگشود و اين بيت از او مشهور است . بيت گل نيم شب شكفته شود در حريم باغ * تعليم گلرخان بحيا اينقدر بس است سادات دار المؤمنين استراباد : از سادات عالى درجات استراباد جمعى اعزه در درگاه معلى بودند كه اسامى شريفهء ايشان در فوق بتحرير پيوست ، سواى ايشان چند نفر ديگر مثل مير حبيب اللّه برمكى و مير غياث الدين شمشكى و مير حسين مشهور بپادشاه مير حسين به سمت ملازمت اشرف موسوم و در سلك قورچيان و ملازمان درگاه انتظام داشتند و بعضى در سلك خدمهء روضهء مقدسهء رضويه منسلك بودند و جمعى در وطن اصلى بسر ميبردند از آن جمله مير تقى الدين محمد بن امين