فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
376
تاريخ عالم آراى امينى ( فارسى )
فرمان همايون « 1 » در دست دارد كه با وجود وجود ايشان كسى تظلّم به ديوان اعلى نيارد و اگر هزار خار در جگر يابد به ناخن تدبير پشت پاى خود نخارد و اگر احيانا كسى كه بىطاقتى « 2 » به اعتماد ديوان اعلى اظهار استظهارى نمود . مصراع : كالمستجير من الرّمضاء بالنّار همچو كوكب وبالى « 3 » رسيده او را به سماى مريخ آثار حضرت خواجه راجع مىنمايند و در فيصل امر آن متظلّم از حاكم ايشان را محاكمه مىفرمايند . [ مصراع ] : كيف الخصام و انت الخصم و الحكم ( 201 - ر ) كسى را كنون « 4 » نه پاى فرار و نه روى قرار مانده و جز وجه اضطرار كه به حضرت پروردگار آورد و دست دعا كه اسحار در حضرت ديّان جبّار برآورد ، چيزى در دست نيست . اين فقير ترسيدم كه دعاى مظلوم اثرى كند و ملأ اعلى را از درد دل او خبرى نمايد و از اين دولت دمار برآورد و در دولتخانهء « 5 » پادشاهى ديّار نماند « 6 » . و چون ساير خادمان علم را ربقه وثيقهء عهد : وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَ لا تَكْتُمُونَهُ [ 3 / 187 ] در ربقهء جان واثق است ، بل عامّهء رعايا را به حكم : « الدّين النّصيحة « 7 » قلنا لمن قال - للّه و لرسوله [ و لكتابه ] « 8 » و لأئمّة المسلمين » ، سلوك طريق « 9 » نصيحت موافق . اين فقير كه ساعى در خدمت علوم و راعى حقّ نعمت مخدوم و از جملهء رعاياى مظلومم ، خواستم كه در اداى اوامر [ واجبات ] الهى « 10 » قدمى بفرسايم و به قضاء شمّهاى از جلايل نعم پادشاهى اقدامى نمايم ، بنا بر ملاحظهء اين امور در آن مجلس چنين [ جرأتى ] سمت
--> ( 1 ) . F : هميون . ( 2 ) . P : عبارت « و اگر . . . طاقتى » ندارد . ( 3 ) . P : و بال . ( 4 ) . P : اكنون . ( 5 ) . F : دولت خوانه . ( 6 ) . P : نگذارد . ( 7 ) . PF : نصيحة . ( 8 ) . PF : ندارد از K افزوده شد . ( 9 ) . F : طريقت . ( 10 ) . KP : آلاهى .