خراسان را از استيلاى بدعتگذاران قزلباش آزاد كند . اين قصيده به شكل يك نامه بوده و پس از نبرد چالدران ( 920 / 1514 ) سروده شده است . « 1 » 18 . قصيده‌اى در ماده تاريخ بر تخت نشستن سلطان سليم ( 926 / 1520 ) در همان منشآت بداده زمان ملكت كامرانى * به كاووس عهد و سليمان ثانى يك بيت اين قصيده را حسن بيك روملو ذيل نام امينى آورده است و ادوارد براون نيز همين بيت را در تاريخ ادبيات خود نقل كرده و مىافزايد ، امينى شاعر ايرانى شعرى در جلوس سلطان سليمان سروده كه از هر مصراع آن عدد 926 / 1519 ، به دست مىآيد . « 2 » حكيم شاه محمّد قزوينى كه در زمان با يزيد ثانى ( 886 / 918 ) مىزيست ، در ترجمهء مجالس النفايس ، نوشتهء امير عليشير نوايى ، در بهشت هشتم كه بيشتر به شرح حال شاعران سلطان سليم و پس از وى اختصاص دارد ، گويندهء قصيده را امينى سمرقندى دانسته و هفده بيت ديگر آن را نيز آورده است . او مىنويسد كه امينى در موقع مراجعت از سفر مكّه به روم آمد و قصيده‌اى در مدح سلطان سليمان سرود كه از هر مصراع آن عدد 926 / 1519 ، به دست مىآيد كه سال جلوس شاه مذكور است . امينى اين قصيده را در روزگار صدارت ابراهيم پاشا به عرض رسانيد و در مقابل ، سه هزار آقچهء عثمانى به عنوان صله دريافت و با اين پول به بازرگانى مشغول شد . قصيدهء مذكور هم با توجه به زندگانى فضل اللّه و هم با عنايت به منابع روزگار امينى سمرقندى قابل تأمّل است : نخست اينكه ابراهيم پاشا به سال 832 / 1429 ، چشم از جهان فرو بسته ، در حالى كه امينى سمرقندى قصيدهء مذكور را به سال 926 / 1519 ، مقارن با جلوس سلطان سليمان سروده است . ديگر اينكه فضل اللّه بن روزبهان در سال مذكور در بخارا مىزيست و واپسين سالهاى زندگانى را مىگذرانيد . مهمتر از همه اينكه مترجم كتاب مجالس النفايس ، خود نيز از جملهء شاگردان جلال الدّين دوانى است و بعيد

--> ( 1 ) . منشآت السلاطين ، ج 1 / 416 ، 417 . - شاه اسماعيل اوّل ، 831 ، 832 . ( 2 ) . احسن التواريخ ، تصحيح سيدن ، 170 ؛ تاريخ ادبيات ايران ، ج 4 / 89 .