رسانيدند . بعد از معاودت به قشلاق « 1 » تبريز هم در اين سال عزم همايون جزم شد كه در سال آينده تجهيز محمل مبارك فرموده از راه بغداد روانهء كعبهء مراد گردانند . بدين موجب امر عالى نفاذ يافت كه سكّان ممالك را به توجّه ايمن المسالك ترغيب و تحريض نمايند ، خصوصا مردم خراسان و مازندران . و بدين موجب اين بنده مأمور شد كه انشاى نشان همايون كند مشتمل بر استمالت حجّاج و رفع تمغا و باج و وعدهء تقويت و تمشيت و تمنيهء ترفيه و تربيت ، و از جملهء آن احكام صورت نوشته‌اى كه به خراسان ارسال يافت در اين مقام ثبت كرده مىشود تا ارباب بصيرت بر حسن اعتقاد آن پادشاه نيكو سيرت استدلال جويند « 2 » . ( 117 - ر ) صورت نشان كه از ديوان همايون به استمالت « 3 » حجّاج به جانب خراسان فرستاده شد « 4 » سادات و قضات و علما و فضلا و مشايخ طريقت و سالكان مسالك حقيقت و جمهور اهل اسلام و كافّهء خواصّ و عوام ممالك خراسان و استرباد و مازندران - اصلح اللّه احوالهم - بدانند كه تا فرمانفرماى فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ [ 2 / 144 ] بارگاه كعبه اشتباه ما را قبلهء طوايف طايفان اهل اسلام و وجههء توجّه خاصّ و عام گردانيده - و للّه الحمد على ذلك - همگى از به دو فطرت و انشا به حكم : فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها [ 2 / 144 ] روى مراقبت به صوب قبلهء ابتغاء و مرضات ربّانى معطوف داشته و همواره همّت همايون و نهمت روز افزون بر ترويج شعاير شرايع نبوى و اعلاى اعلام سنن مصطفوى گماشته‌ايم . پيوسته خطاب هدايت مآب وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ [ 22 / 27 ] را از لسان خضوع جواب : لبّيك ، اللّهمّ لبّيك ، گوييم و هميشه سمع اصغا جهت استماع : ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ [ 2 / 265 ] گشاده ،

--> ( 1 ) . K : قيشلاق ؛ P : معاودت عراق . ( 2 ) . KP : كنند . ( 3 ) . F : استحالت . ( 4 ) . P : سواد اجازت نامهء محمل .