زاخر كه منبع جواهر حديث يا سحابىست بخارى كه ، مفيض رشحات افاضه و تحديث است - رضى اللّه عنه - ؛ در طبقات ائمّهء حديث ، بل در اكثر وقايع زمان « 1 » و تراجم اكابر سلف و خلف و احوال بلدان و اسما و كنى محدّثان ، تاريخى كبير تدوين فرموده ، شايد در اكثر از چهل مجلّد ضخيم مكتوب گردد - جزاه اللّه خيرا - . و جمعى « 2 » ديگر طبقات قرّاء نوشته‌اند ، و اجلّ آن طبقات منسوبه بالشّيخ الامام ملك القرّاء و المحدّثين « 3 » محمّد الجزرى است - رحمه اللّه - . و جمعى ديگر طبقات و احوال صوفيّه نوشته‌اند و اشهر آن طبقات شيخ ابو عبد الرّحمان سلمى است - قدّس اللّه سرّه « 4 » - . طايفهء هشتم « 5 » : وقايع و احوال يك فرقه از ملوك اسلام كه كوكب دولت ايشان از افق اقبال طالع گشته و بارقهء سعادت‌شان در فلك جلال لامع شده « 6 » به قلم گوهر بار بلاغت در صحايف روزگار نشر نموده و گوش و گردن زمان را از حلىّ و جواهر مناقب و اوصاف آن اشراف موشّح و محلّى فرموده‌اند ، و اين طايفه دو فرقه‌اند : فرقهء [ اوّل ] يك سرور را از جملهء اصحاب آن دولت مطمح نظر خود ذكر نساخته‌اند بلكه عمده در بيان وقايع مجموع آن طايفه‌اند و ( 44 - پ ) در خلال احوال ايشان ، احوال ديگر طوايف هم مذكور مىگردد ؛ و از اين جمله است صاحب اعظم افتخار الفصحا و اختيار البلغا خواجه عطا ملك جوينى كه تأليف تاريخ جهان گشا را بر اين نسق طرح انداخته و عمده در ذكر سوانح احوال ملوك چنگيزى ساخته و در طىّ [ مضامين ] « 7 » آن ، احوال مشاهير ملوك هم پرداخته [ است ] ، و تالى و ضميمهء آن است تاريخ مولانا صدر البلغا شرف الدّين فضل اللّه الوصّاف كه در طور مراعات صنايع بديعى سيّما آنچه محسّنات تجنيسى و ترصيعى باشد ، اوحد اين طايفه است .

--> ( 1 ) . P : زمانى ( 2 ) . F : جمع ( 3 ) . P : المحدثين + قاضى القضاة بفارس الشيخ شمس الدين ( 4 ) . P : در حاشيه دارد : مولانا جامى نفحات الانس را از كتاب او اخذ كرد ( 5 ) . P : ثامنه ( 6 ) . P : شده + است ( 7 ) . F , P : مضامير K : مضمار ؛ با توجه به فحواى عبارت تصحيح شد .