سيد ظهير الدين مرعشى

مقدمه 95

تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )

بدست آورده‌اند كه در سال 60 ، 61 ، 64 تاريخ طبرى مطابق سالهاى 90 ، 91 ، 94 هجرى ضرب شده است ، لذا قايل شده‌اند كه در ميان اسپهبدان آل دابويه خورشيد نام دو نفر بوده‌اند كه يكى به اسم خورشيد اول و دومى را باسم خورشيد دوم قيد كرده‌اند « 1 » . حالا اگر صنيع الدوله به‌طورى كه ادعا مىكند اسناد و تواريخ فارسى را با كتب يونانى و لاتينى و فرانسوى و انگليسى و آلمانى تطبيق كرده و در ملوك الطوايف مازندران تحقيقات به عمل آورده است مىبايست مطابق تحقيقات خود اسم خورشيد اول را در متن كتاب هم ذكر نموده و غفلت و اشتباه مؤلفين شرقى را اصلاح نمايد . اين سكوت تمام در متن و قيد در جدول قرينهء روشنى است به اينكه صنيع الدوله اين جدول را در مؤلفات يكى از علماى اروپا پيدا كرده و بدون تعمق و مقايسه با نوشته‌هاى مؤلفين شرقى كه متن كتاب را از آنها اقتباس نموده عينا ترجمه و نقل كرده است و احتمال كلى مىرود كه آن را از كتاب « يوستى » موسوم به « كتاب نامهاى ايرانى » كه آقاى جمال‌زاده آن را ذكر كرده و مىنويسد كه شجرهء انساب مفصلى از تمام سلسلهء پادشاهان طبرستان ترتيب داده « 1 » ترجمه و نقل كرده است . ثانيا چند نفر از ملوك باوند و بادوسپانيان ملقب بوده‌اند به « غازى » و « پادشاه غازى » كه از جمله رستم ابن على معروف به شهنشاه غازى است . صنيع الدوله در جدول همه آنها را « غازى » با قاف و ضاد مىنويسد ! در صورتى كه در متن كتاب اين لقب را با شكل صحيحش يعنى با غين و زاء مكررا نوشته است . اين نيز قرينهء واضحهء ديگرى است به اين‌كه اين جدول عينا از كتاب اروپايى ترجمه شده است و چون اغلب نويسندگان اروپا فرق ما بين ضاد و زاء و قاف و غين و ساير حروف عربى متشابهة الصوت را نمىگذارند و مثلا هر دو از لفظين « قاضى » و « غازى » را « Gazi » مىنويسند و نقل كننده هم آشنايى به تاريخ طبرستان نداشته است كلمهء مذكور را از

--> ( 1 ) تاريخ روابط روس و ايران تأليف آقاى جمال‌زاده