سيد ظهير الدين مرعشى
مقدمه 56
تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )
آخر غلط و از تصرفات كاتب و « همشيره » بدون هاء صحيح است و مقصود معناى لغوى اصلى آن كلمه مىباشد يعنى « برادر رضاعى » زيرا قثم برادر رضاعى حسين بن على بود ، مرحوم رضا قليخان ملتفت اين نكته نشده و « همشيره » را به معناى مستعمل معروف يعنى خواهر گرفته و براى تصحيح عبارت با مركب قرمز و با خط خود لفظ « زاده » بر آن افزوده و جمله را اينطور كرده است : « قثم كه همشيره زادهء حسين بن على بود . » « 1 » حال بايد از او پرسيد كه چطور توانسته است بهخاطر تصحيح معناى عبارتى ، خواهر حسين بن على را زن عباس كه عموى پدر و از محارمش بود قرار بدهد و سند تاريخى او كدام است ؟ ! 3 - در چندجا در ضمن مطالعه رشتهء مطلب يك دفعه تغيير يافته و زمينهء صحبت بدون فاصله و علامت فارقه عوض مىشود و پس از دقت و اعادهء مطالعه واضح مىگردد كه نسخه ناقص است و چند سطر يا يك صفحه - و در يكى دو جا چند صفحه - از وسط افتاده است معلوم مىشود نسخهء اصلى كه مرجع اين چند نسخه مىباشد صفحاتش غير مرتب و ناقص بوده است و كاتبين در موقع استنساخ ملتفت نگرديده و دو مطلب غير ملتثمه را به همديگر وصل دادهاند ، براى اثبات و توضيح ، يكى از آن موارد را ذيلا يادداشت مىنماييم : در شرح حكمرانى اسپهبد حسام الدوله شهريار و پسر او نجم الدوله قارن و فرستادن سلطان محمد بن ملكشاه پسر كودك خود احمد نام را به اتابيكى سنقر كوچك بولايت رى و طبرستان و توابع آنها ذكر كرده و مىنويسد : « سنقر كسى را پيش علاء الدوله « 2 » فرستاد كه اگر تو پيش پسر سلطان آيى كار تو راست شود و آمل و طبرستان به تو سپارم و علاء الدوله على را به آمل فرستاد بزرگان آمل به استقبال آمدند و امير حسان بهاء الدوله والى آمل بود كمر خدمت اسپهبد علاء الدوله برميان
--> ( 1 ) اين اشتباه در نسخهء چاپى آقاى اقبال تصحيح نشده است « يحيى ذكاء » ( 2 ) علاء الدوله على پسر اسپهبد حسام الدوله بود ليكن به واسطهء رنجش و كدورتى كه با برادر خود نجم الدوله داشت دور از طبرستان مىزيست .