سيد ظهير الدين مرعشى

مقدمه 25

تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى )

پادوسپانيان گاهى از امراى عرب و زمانى از علويان و امراى خراسان و ديگر اميران اطاعت مىكردند . پس از مرگ ملك گيومرث بادوسپان در 857 هجرى ، رستمدار بين دو پسرش كاوس و اسكندر - كه مؤسسان سلسله‌هاى بنى كاوس يا حكام نور و بنى اسكندر يا حكام كجور باشند - تقسيم شد . فرمانروايان اين سلسله در آغاز عنوان اسپهبد و سپس عنوان استندار و بالاخره عنوان « ملك » داشتند . مغولان و تيموريان در مازندران و طبرستان مغولان در مازندران با مقاومت زيادى مواجه نشدند . در زمان آنان شهر استراباد و آمل مهمترين بلاد طبرستان بود . طغاتيمور آخرين نمايندهء سلسلهء مغولان ايران در استراباد سلطنت مىكرد : پس از قتل وى ( 1353 ميلادى ) استراباد و قسمت شرقى مازندران به تصرف امير ولى درآمد كه به سال 1384 ميلادى بدست تيمور شكست يافت . در 1392 ميلادى تيمور از ميان جنگلهاى انبوه به مازندران حمله كرد و راهى از استراباد به سارى باز كردند . تيمور پس از گشودن قلعهء سارى عدهء كثيرى از سادات مازندران را با كشتى از راه دريا و بعد از راه جيحون به خوارزم و سمرقند و تاشكند تبعيد كرد . ظاهرا اين اقدام به قول وى براى تنبيه رافضيان شيعه به عمل آمده است . بعد از مرگ تيمور سادات طبرستانى با اجازهء شاهرخ پسر او به مازندران بازگشتند و به عنوان اميران باجگزار تا اواخر قرن شانزدهم ميلادى در آن نواحى سلطنت مىكردند . از آن به بعد مازندران به كلى به دست شاه عباس و پادشاهان صفويه افتاد .