مقدّمة الكتاب بعون اللّه الملك الوهاب در فوايد علم تاريخ بدان كه علم تاريخ ، علمى است مشتمل بر شناختن حالات گذشتگان اين جهان ، كه چون اهل بصيرت به نظر اعتبار بر مصداق : « فَاعْتَبِرُوا يا أُولِي الْأَبْصارِ » « 1 » نگاه كنند به دلايل عقلى كه : « فاعتبروا يا اولى الالباب » بدانند ، كه : احوال مردم حال را مآل كار بر همان منوال خواهد بود ، و غرض از آن مجرد قصّه‌خوانى و خوش - آمد طبع و هواى نفسانى نباشد ، و غرض كلى و مقصود اصلى بر آن باشد كه از داشتن آن فايدهء دين و دنيا به حاصل آرد ، كه : اگر مقصود از آن فايدهء دارين نبودى . خداى - تعالى عزّ شأنه - در كلام مجيد ذكر انبياء و اولياء - كه پادشاهان دين و دنيااند - نكردى ؛ و احوال كفره و فجره و فسقه را - كه خسر الدّنيا و الاخره‌اند - هم به استقصاء ياد نفرمودى . چون از احوال جميع حكايت كرده است ، محقق گشت كه از دانستن احوال گذشتگان عالم ، فوايد دارين حاصل است كه قوله تعالى : أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً » « 2 » . و قال ايضا « أَ لَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ قَوْمِ إِبْراهِيمَ وَ أَصْحابِ مَدْيَنَ وَ الْمُؤْتَفِكاتِ » « 3 » و امثال اين در كلام ربّانى بسيار است كه مشعر است بر آن‌كه از وقوف بر احوال گذشتگان عالم فوايد دينى و دنياوى حاصل است . غرض كه گذشتگان اين جهان و سكّان اين زمان از پنج قسم خالى نيستند :

--> ( 1 ) - قرآن كريم : سورهء 59 ( الحشر ) آيهء 2 مدنية . ( 2 ) - قرآن كريم : سورهء 30 ( الروم ) آيهء 9 مكية ، و سورهء 35 ( فاطر ) آيهء 44 مكية . ( 3 ) - قرآن كريم : سورهء 9 ( التوبة ) آيهء 71 مكية .