مولف ناشناخته
ديباچه 20
تاريخ شاهى ( فارسى )
1 - عقد العلى از افضل كرمان سه كتاب نامبردار داريم . نخست : عقد العلى للموقف الاعلى كه تقريبا به تمام و كمال باقيمانده و قسمت عمدهء آن مربوط و منحصر به دوران حكومت ملك دينار غز ( 584 - 591 ه ) در كرمان است و به تصريح خود افضل پس از بازگشت او از سفر يزد در كوهبنان به تحرير آن پرداخته است : « تاريخ جمع اين فصول كه ماه صفر سنهء اربع و ثمانين و خمسمايه ( 584 ) ه است » . اين كتاب را اغلب ، تاريخ عهد ملك دينار ميدانند ؛ اما در حقيقت تاريخ اين عهد نيست ؛ بلكه كتابى است كه بقول خود افضل : « در جمع اين فصول و نظم اين اصول چند فوايد انديشه كرده است ، يكى آنكه در ضمن اين حكايات و طى اين روايات تحريض است بر تخلق به اخلاق حميده از عدل و حلم و سخاوت و شجاعت ، دوم آنكه اهل خبرت را در مطاوى اين سواد فنون عبرت است ، سوم آنكه شكر انقضاء دور محنت و اقبال موسم راحت در ايراد اين كلمات و ابناء اين بنا حاصل است ، چهارم آنكه ذكر پادشاهى كه از حسن نظر و شمول رأفت و كمال معدلت او كرمان . . . امروز - در نزاهت - فردوس را سه ضربه ميدهد - مهمل داشتن ، و روز اين دولت نامورخ گذاشتن محض كفران نعمت باشد . . . پنجم آنكه چون خواستم به خدمت ملك دينار مستسعد شوم و به تقبيل بساط اشرف مشرف ، چنان كه قاعدهء بندگان باشد كه به خدمت درگاه ملوك شوند ، تحف لايق و طرف موافق نداشتم . . . با خود گفتم كه تحفهء اهل علم دعاست و هيچ تحفه بدان حضرت بهتر از دعاء خير نه . . . « 1 » فصول عقد العلى براين نهج است : قسم اول : در ذكر آخر دولت آل سلجوق و ايام فترت كرمان .
--> ( 1 ) - مقدمهء عقد العلى .