اولياء الله آملى
مقدمه 18
تاريخ رويان ( فارسى )
اين نسخه متوجه مىشويم كه مصحح عين نسخه را اوراق كرده و در متن يا ذيل صفحات آن يادداشتهائى افزوده و عينا به چاپخانه داده است . اين نسخه كه تنها نسخهاى است كه تا امروز از اين كتاب مىشناسيم ، ظاهرا بايد خط خود مؤلف باشد ، چه تاريخ پايان آن غره محرم الحرام سنهء اربع و ستين و سبعمائه است و مىدانيم كه اين كتاب به نام شاه غازى بن زيار بن كيخسرو كه از سال 761 تا 780 سلطنت داشته نوشته شده است . بهنظر نگارنده كسى كه با كتاب سروكار داشته باشد ، براى چنين نسخهاى آنقدر ارزش قائل است كه از خود چيزى به متن يا حاشيهء آن نخواهد افزود و اوراق باارزش آن را بهدست حروفچينان بىدقت نخواهد سپرد تا آن را به شكل كنونى آلوده و كثيف سازند . كار ديگرى كه مصحح يعنى آقاى خليلى در مقدمه كرده است ، زير عنوان « اهميت رويان » چند سطرى از معجم البلدان ياقوت را ترجمه كرده است . اهميت و ارزش تاريخ رويان منابع و مآخذ اين كتاب : مولانا اولياء اللّه منابع و مآخذ خود را در صفحات مختلف كتاب به اين ترتيب آورده است : 1 - تاريخ طبرستان تأليف بهاء الدين محمد كاتب 15 / 4 ، 2 شاهنامهء فردوسى 15 / 9 ، 3 - شاهنامهء مؤيدى 17 / 1 ، 4 - تاريخ محمد بن جرير طبرى 17 / 2 ، 5 - سير الملوك خواجه نظام الملك 38 / 5 ، 6 - كتاب ابن اعثم كوفى 46 / 19 ، 7 - رسالهء ابو بكر خوارزمى 54 / 22 ، 8 - مقاتل الطالبيين ابو الفرج اموى اصفهانى 55 / 11 . از دواوين شعراى فارسىزبان نظير انورى 124 / 15 و چند تن از شعراى عرب نظير ابو العتاهيه 62 / 6 و ابو فراس 83 / 14 و ابو المقاتل ضرير 93 / 3 و اخطل 106 / 1 استفاده برده و اشعارى از ايشان را نقل كرده است .