بود . حد جنوبى و شمالى طبرستان از حدود رى تا دريا كشيده مىشد . « 1 » ياقوت در معجم البلدان ، مؤلف به سال 623 قمرى ، ذيل كلمهء رويان مىنويسد : رويان نام شهرى بزرگ و كورهء وسيعى از كوههاى طبرستان است . بزرگترين شهر دشت و زمينهاى پست ، آمل و بزرگترين شهر كوهستانى رويان است . رويان در اقليم چهارم است . طول آن 76 درجه و 35 دقيقه و عرض آن 37 درجه و ده دقيقه است . فاصلهء ميان گيلان و رويان دوازده فرسنگ است . پاره‌اى گفته‌اند كه رويان جزء طبرستان نيست ، بلكه ولايتى مستقل و جداگانه است كه اطراف آن را كوه‌هاى بلند احاطه كرده است . سپس بيشتر مطالب مسالك الممالك اصطخرى را به دنبال نكات تازهء خود افزوده است . « 2 » دمشقى در نخبة الدهر مؤلف ميان سالهاى 654 - 727 قمرى ، مطالب تازه‌اى عنوان نكرده و شهرهاى ناتل و كلار و رويان را با چند شهر ديگر جزء خاك طبرستان آورده و كوههاى ديلمان را شامل كوههاى روينج ( - رويان ) و پادوسپان و قارن دانسته است . « 3 » عبد المؤمن در مراصد الاطلاع مؤلف به سال 700 قمرى ، كلمه رويان را بدين ترتيب ضبط كرده است : رويان بضم اوله و سكون ثانيه و ياء مثناة من تحت و آخره نون . سپس مىگويد اين نام بر شهر بزرگ و كورهء وسيعى از خاك طبرستان اطلاق مىشود . اين شهر بزرگترين شهر كوهستان طبرستان است و حدود خاك آن به كوههاى رى مىرسد . اين نام بر يكى از محلات رى نيز اطلاق مىشود . « 4 »

--> ( 1 ) - حدود العالم تصحيح نگارنده ص 143 - 150 . ( 2 ) - معجم البلدان ذيل كلمهء « رويان » . ( 3 ) - نخبة الدهر دمشقى ص 226 . ( 4 ) - مراصد الاطلاع ذيل