مسجد جامعى دارد . پس از آن رويان است . رويان بزرگترين شهر كوهستان است . « 1 » همين مؤلف مىنويسد كه ميان كوههاى رويان و ديلمان ، دهكده‌هاى زيادى است كه از هر يك چهارصد تا هزار مرد بيرون آيد . روىهم تا پنج هزار مرد جنگى در اين دهكده‌ها زندگى مىكنند . خراج رويان در زمان هارون الرشيد به صد و پنجاه هزار درهم مىرسيد . در خاك رويان شهرى است كه كجه خوانند . اين شهر مركز حاكم رويان است . حدود خاك رويان متصل به كوههاى رى است . فاصلهء ميان شهر كجه و چالوس هشت فرسنگ است . چالوس بر حد ديلمان است و مسجد جامع دارد . از چالوس تا « مدينة الحديثه » كه در خاك ديلمان است و مسجد جامع دارد ، دو فرسنگ است . دهكده‌اى كه حكمرانان در آن جمع مىشوند و به جنگ ديلمان مىروند ، « مزن » خوانده مىشود . « 2 » ابن رسته در كتاب اعلاق النفيسه ، مؤلف ميان سالهاى 290 - 300 قمرى ، كم‌وبيش مطالب بلدان ابن فقيه را آورده است . مطلب تازه‌اى كه در اين كتاب به چشم مىخورد يكى تعيين حدود طبرستان بدين شرح است : طبرستان از مشرق به گرگان و كومش ، از مغرب به ديلمان ، از شمال به دريا و از جنوب به كومش و رى محدود مىشود . طول آن از رباط آخر ( ميان استراباد و تميشه ) تا سرحد ديلمان پنجاه فرسنگ و عرض آن از كوههاى مشرف بر كومش تا ساحل دريا ، در بعضى جايها سى و شش فرسنگ و در پاره‌اى چهل فرسنگ است . تمام اين خاك‌آبادان و دهكده‌هاى آن متصل به يكديگر است . مطلب تازهء ديگر ، ذكر چهارده كورهء طبرستان است كه در آنها مسجد بنا شده است . ميان نامهاى اين كوره‌ها به نمار ، ناتل ،

--> ( 1 ) - كتاب البلدان ابن فقيه ص 304 . ( 2 ) - كتاب البلدان ابن فقيه ص 305 .