با وسعت سطح آبى او دور فلك آبگينه رنگ تنگ‌تر از غدير مىنمود و قعرش عميق‌تر از غور غوّاصان صافى تخمير . ماء العذبش در نهر هنگام تشنه لبان روانتر از جوى شير بلكه در چشمهء دهان چون آب حيات بىنظير . در تاريخ سنهء 1000 امير كبير در ولايت سمرقند در محلّ قواله قتق بيگم كه قريب به شهر است چهار باغى بنا كرد كه فردوس را چون لاله داغ حسرت در دل و گلستان ارم را سروآسا پاى در گل و در وسط اين باغ نشيمنها بنا كرده كه هر يك چون قصر جنت بىقصور و چون اركان بيت المعمور به يك دستور . الوقت كه تاريخ هزار و صد و بيست هجرى است هنوز آن باغ خضرت نشان و عمارت رفعت توأمان بر جاى و آباد است و هر يك درختان او از بزرگى ريشه چون رگ در پيكر زمين دوانيده و پنجه را همچون دست طامعان با ترنج آفتاب دراز كرده . فصاحت بيان ميرزا مراد ديوان جهت باغ و عمارت او يك مصراع گفته از حرف با نقطهء آن مصراع تاريخ آغاز عمارت و از حروف بىنقطهء او تاريخ اتمام مىبرآيد . چنانچه خود گفته بنا با نقطه و اتمام بىنقطه از اين مصرع * « نوازشهاى قصر كو كرامت بين درين دارا « حروف با نقطه سنهء 1000 و حروف بىنقطه 100 » . تاريخ باغ مشهد مقدس نوّاب عبد الله خان در مشهد مقدس چهار باغى بنا فرمود در اندك زمان استادان كاردان گل دست باغى مهيا كردند كه تازه‌تر از رياض ارم و چون حدايق جنّت خرم . بعضى از باغبانان گلشن معانى و فردوس طبعان انجمن فصاحت بنيانى تاريخ بناى اين باغ را با نهال قلم در ميدان صحيفه چنين دست نشان كرده . گلهاى باغ ما بود اين شهر را چراغ * در سينهء حسود ولى بر مثال داغ تاريخ چهار باغ را پرسيدم از خرد * چون گل شكفت گفت به تكرار « باغ باغ » تاريخ فوت مولانا زاهد مولانا زاهد از كبار مشايخ زمان و اعلم علماى دوران بوده ، با محاسن اعمال و مراضى افعال آراسته و به حسن اخلاق مرضيه و به اصناف اوصاف پيراستهء دهر و بايستهء عصر