مير سيد شريف راقم سمرقندى

157

تاريخ راقم ( فارسى )

تاريخ فتح ولايت مشهد مقدس عبد اللّه خان ابن اسكندر خان بار دويم عازم ممالك خراسان گرديده عنان عزيمت به هر قريه و ولايت كه معطوف مىداشت به مضمون كريمهء « إِنَّ الْمُلُوكَ إِذا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوها » گرد از نهاد خاكيان آن مكان مىبرآورد و در زير سمّ سمند جهان‌پيما ، غبار هر يك را به باد فنا مىداد . از آنجا كه خان نصرت شعار ظفر آثار را نقد اخلاص در گنجينهء سينه نذر حضرت سلطان الاوليا مرجع الاتقيا امام على موسى الرضا بود ناچار زمام عزيمت و عنان ارادت به دست بىاختيارى سپرده راه مشهد مقدس را پيشنهاد خاطر گردانيد . به اندك فرصت طى مسافت نموده حصار مشهد مقدس را كه در كمال وسعت بود چون حلقهء نگين تنگ گرفت . مردم آنجا ابواب قلعه را همچون در دولت بر روى خود مسدود كردند و اعتماد به حصار استوار شهر كرده متحصّن مىگشتند و در حفظ و حراست خود مىكوشيدند . اما هرچند ارتفاع آن حصار به درجه‌اى بود كه طاير افهام انام بر اوج بروج غرفات تحقيقات آن نمىتوانست طيران نمود بلكه عقول فحول را به سرحد ادراك آن قوت و قدرت رسيدن نى ، با وجود آن به صدمهء قهر و غضب قلعه را كه از آسمان برترى مىجست با زمين پست برابر كرد و مردم مشهد مقدس را از خواص و عوام حكم قتل عام فرموده مقيد زندان عدم گردانيد و حدوث اين واقعه در شهور 995 بود كه يكى از فضلاى معتبر تاريخ اين ظفر را چنين گفته : تاريخ به درگاه على موسى رضا رو * كه آنجا فيض بىحد مىتوان يافت ز فتح خان اگر تاريخ خواهى * ز « قتل عام مشهد » مىتوان يافت » تاريخ عمارت چهار سوى بخارا خان صاحبقران بعد از مراجعت مشهد مقدس در تاريخ سنهء مذكور در فاخرهء بخارا جهت اهل سودا چهارسويى ديگر عمارت فرمود كه در رفعت برابر چرخ اخضر بود . بهشت فلك الافلاك كردى آب و خاك اين گنبد از كارخانه چهار طاق عالم عنصرى طاق اين گنبد عالى اساس را اوستادان بنا در صفا كارى چندان چون آينه جلا داده كه ساغر نقرگى ماه و جام زرّين آفتاب از پرتو او كم‌ضيا مىنمود . درين چهارسو هر گاه كه خلايق را سودايى بر سر افتادى مفتح الأبواب درهاى بستهء سودا برو گشادى . هر روز گرمى بازار وجودش