تاريخ نوشت كلك قضا مرگ اشرف علما * زمانه ساخت رقم « مرگ اشرف عمّال » در شهور 982 شاه ممالك عراق و فارس شاه طهماس در ولايت اصفهان حوضى بنا فرمود چون فكر صافى طبعان عميق ، در وسعت چون مساحت خوى كريمان ، به يك طريق استادان تردست بنياد آن حوض را از روى استحكامات رسانيده بودند و بنايان دانا هر خشت او را از كثرت جلا سنگ آب‌نما مىنمودند . آب آن حوض از بس كه صفا پرورده بود از آمد و شد صبا ، چين بر چين مىانداخت ، امّا با وجود جوهرهاى موج چهره‌گشاى را برعكس آينه مىساخت . ملا محتشم كاشى كه از متبحران وقت بود از براى تمامى آن حوض از جويبار قلم زلال تاريخ را چنان جريان كرده است : تاريخ بهر اتمامش دو تاريخِ گزين * چشمهء خلد است حوض نازنين در اوايل فصل ربيع در شهور 983 خان كشورستان صاحبقران عبد الله بهادر خان با عساكر بيرون از چون و چند بر كنار درياى خجند نزول اجلال فرمود . از طرف ديگر بابا خان ابن براق خان و ساير پادشاهان ولايت تاشكند و تركستان با لشكرهاى بىكران لب دريا را مكان كردند . در آن فرصت از عساكر نصرت مآثر خان عاليشان نهنگان جوشن پيكر بحر هيجا از هر جا چون موج از پى هم عبور مىكردند و فوجى بر آسمان كشتى لنگر از هر سو گذر مىنمودند [ كذا ] . بابا خان و جمعى پادشاهان را معلوم شد كه ستيزه با اين خونخوار كردن سر به گرداب فنا دادن است بالضروره آب صلح به آتش قتال بىاهمال مىريختند . بالاخير ناچار ظفر آثار به آبروى هرچه تمام‌تر رجعت به سوى ماوراء النهر فرمود . تاريخ اين واقعه را يكى از فضلاى زمان و از شعراى دوران در حيطهء بيان آورده . تاريخ خان كشورگشاى عبد الله خان * كه خدا را به دو عنايات است خيمه زد بر كنار آب خجند * زانكه مايل به دفع آفات است با شهان اتفاق صلح نمود * سال تاريخ « اتفاقات » است