ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

673

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

متصل مىكند . چون قلل جبال از جانبين مجراى مياه را فرق مىدهند ، لهذا درين جا نيز خط سرحد را همان [ 385 ] قسم تعيين مىكند كه در فوق در باب مسافت واقعه در ما بين آدينه بازار و قلل چكير گفته شد . بعد از آن خط سرحد از قلهء كمرقويى به بلندى كوه‌هايى كه محال زوند را از محال روس فرق مىدهد ، متابعت مىكند تا به سرحد محال وليكج « 1 » همواره برطبق همان ضابطه كه در باب مجراى مياه معيّن شد ، محال زوند به غير از آن حصّه [ اى ] كه در سمت مخالف قلل و جبال مذكوره واقع است ، ازين قرار حصّه و رسد خواهد بود . از ابتداى سرحد محال وليكج ، خط سرحد ما بين دو دولت ، به قلل جبال كلوپوتى « 2 » و سلسله كوه‌هاى عظيم كه از وليكج مىگذرد ، متابعت مىكند تا به منبع شمالى رودخانهء موسوم به آستارا پيوسته به ملاحظهء همان ضابطه در باب مجراى مياه و از آن‌جا خط سرحد متابعت مجراى اين رودخانه خواهد كرد تا به ملتقاى دهنهء آن به بحر خزر ، و خط سرحد را كه بعد ازين متصرفات روسيه و ايران را از هم فرق خواهد كرد « 3 » تكميل خواهد نمود . فصل پنجم : اعليحضرت پادشاه ممالك ايران و وليعهد آن ، تمامى الكاى اراضى و جزاير و جميع قبايل خيمه‌نشين و خانه‌دار را كه در ميانهء خط حدود معيّنه و قلل برف‌دار كوه قفقاز و درياى خزر است ، الى الابد متعلق به دولت روسيه مىدانند . فصل ششم : اعليحضرت پادشاه ممالك ايران به تلافى خسارت دولت و رعيّت روسيه ، مبلغ ده كرور نقد كه عبارت از بيست مليان منات « 4 » سفيد « 5 » روسى است ، قرار داده موعد « 6 » و زمان وصول اين وجه در قرارداد عليحده كه لفظ به لفظ گويا « 7 » درين عهدنامه مندرج است ، معيّن خواهد شد . فصل هفتم : چون پادشاه ممالك ايران ، نوّاب عباس ميرزا را وليعهد دولت قرار داده ، ايمپراطور روسيه نيز تصديق بر اين مطلب نموده تعهد كرد كه نوّاب معزى اليه را از تاريخ جلوس بر تخت شاهى ، پادشاه بالاستحقاق آن ملك داند .

--> ( 1 ) . ملى و مجلس : « ولكيج » ( 2 ) . ملى : « كوتوتى » ؛ مجلس : « كلوبوتى » ( 3 ) . ملى و مجلس : + « و » ( 4 ) . مجلس : « مناط » ( 5 ) . ملى : « سفته » ( 6 ) . مجلس : « قرارداد و عهد » ( 7 ) . مجلس : - « گويا »