ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

1109

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

پنجمين اولاد شاهزادهء چرخ‌مسند . ششم : نوّاب على محمد ميرزا ؛ از بطن يكى از نباير دودمان شاهرخ شاهى است و شهرهء ملاحتش در عرصهء ماه و ماهى . هفتم : نوّاب شكر الله ميرزا ؛ برادر صلبى و بطنى نوّاب امان الله ميرزاست . هشتم : نوّاب على اكبر ميرزا ؛ برادر صلبى و بطنى نوّاب على محمد ميرزاست . فقرهء پانزدهم در ذكر اولاد امجاد نوّاب محمود ميرزا عدد ايشان اعمّ از ذكور و اناث ، موازى سى و چهار نفر بالمناصفه است و تفصيل اسامى و احوال هفده نفر ذكور از قرارى است كه مذكور مىگردد : اوّل : نوّاب مسعود ميرزا است ، كه اسمش بر خلاف مسمّى . از بطن صبيّهء مرضيّهء محمّد خان قوانلوى قاجار بيگلربيگى سابق ايروان است و در سنهء يك‌هزار و دويست و سى و دو ، مولود مسعودش شورافكن بزم امكان . بيست و پنج سال درست از مدت عمرش گذشته و هنوز از ضرب تيغ حجّام و نورهء حمام ، آثار موى بر عذارش [ 599 ] ظاهر نگشته [ است ] . در نظم اشعار درى و تحرير خط شكسته و اسرار كيميا با بهره است و در مراتب سوارى و تيراندازى و جولاىبازى و صيدتازى ، مهارتش در ميان مهرهء اين فنّ ، شهره . در محاورات چنان قدرت دارد كه حريف حرف را در جواب مسايل غامضه ، حقّا او باطلا ، دقيقه [ اى ] معطّل نمىگذارد . قدرت ديگر در نگارش خط شكسته از او ديده شد كه دست حيرت به دندان گزيده آمد . گاهى از قلم خجسته رقم بر صفحه چنان معجزنگار است ، كه خطوط استادان نامى در برش بىاعتبار ، و زمانى چنان سرسرى مىنگارد ، كه با وقوفش ، خط اطفال مبتدى مىانگارد ؛ و در ادراك غوامض و دقايق ، سريع الانتقال است