ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
1101
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
سوم : نوّاب على محمد ميرزا است ، كه از بطن دهقانزاده [ اى ] بينوا « 1 » [ است ] . فقرهء يازدهم در ذكر اولاد امجاد نوّاب شيخ الملوك شيخ على ميرزا عدد آنها اناثا و ذكورا چهل و شش نفر ، موازى بيست و پنج نفر از ايشان ذكور و بيست و يك نفر اناث است . اسامى بيست و پنج نفر ذكور از قرارى است كه مذكور مىگردد : اوّل : نوّاب نظر على ميرزاى ؛ از بطن برگزيدهء مخدّره [ اى ] از سرداق عصمت نادر سلطان افشار ، و به سبب اصالت از طرف اب و امّ ، با كمال رأفت و طمأنينه و وقار است . در نظم اشعار فارسى طبعش قادر است و در فنون سپاهىگرى از اسب تازى و جولانبازى و تيراندازى ، مهارتش بر همگنان ظاهر . با دوستان زياده اليف است و در مقام صحبت حرف ، حريفان را حريف . در ايّام خاقان مغفور - نوّر اللّه مضجعه - از جانب پدر عالىمقدار در ولايت تويسركان عراق حكمروا بود و از ظهور محاسن رفتار ، جذب قلب عجيبى از اعالى و ادانى مىنمود . اكنون در دار الخلافهء طهران مقيم است و به سبب پاكى فطرت ، در شاهراه اطاعت معبود بىظنّت مستقيم . دوّم : نوّاب احمد ميرزا ؛ از بطن همشيرهء محمد حاتم خان تركمان ساكن قريهء مانيزان « 2 » ملاير است و در مراحل سپاهىگرى ، از قبيل تفنگاندازى و غيره ماهر . جوانى خوشرفتار و متواضع و از فرط نجابت ، گويى مراتب شرم و حيا را واضع است . سوم : نوّاب الب ارسلان ميرزا الملقب به سالار ؛ والدهاش از ارامنهء گرجستان و خود جوانى زيبا و نمايان است . در فن مشق سوار ، ثانى اثنين پدر بزرگوار است و در رأفت و مهربانى ، تالى برادر عالىمقدار .
--> ( 1 ) . تذكره خاورى : « از بطن مستورهاى از دهاقين زادگان بينوا » . ( 2 ) . در كنار رود قرهچاى در جنوب خاورى ملاير قرار دارد ( ر . ك : فرهنگ جغرافياى ايران ، ج 5 ) .