قانون هر ملت ، صلح بهتر از جنگ است و به قاعده هر دولت ، سكون خوش‌تر از آهنگ . هرگاه غيرت سلطنت مانع اداى اين تنخواه است ، دولت انگريز به جهت ظهور دوستى و موافقت ، در اداى آن بىاكراه . از امناى دولت عليّه فىالجمله اشارتى رود تا كلّ وجه مصالحه در هرجا خواسته باشند فى الفور تسليم شود . حضرت صاحبقران نامدار ، عرايض صادقانهء حكيم مصلحت‌گزار « 1 » را تصديق نمود و محض از جهت رعايت جان و مال و ناموس مسلمانان و حفظ شريعت غرّاى رسول عالميان و « 2 » خلاصى اهالى آذربايجان از چنگ عدوان روسيهء بىايمان ، مبلغ هشت كرور زر نقد ، كه عبارت از هشت پانصد هزار تومان است ، از خزانهء عامرهء اندرونى عنايت فرمود [ و ] در حقيقت واقع ، اناث و ذكور اهالى اسلام را از آن كفرهء ظلام به زر نقد خريد و كلّ اهل ايران را به علاوهء حلقه به گوشى ، زرخريد ساخته آزاد گردانيد . حكيم صاحب مشاراليه به جهت اعلام [ 383 ] اين خبر بهجت اثر روانهء آذربايجان شد و حضرت منوچهر خان ايچ آقاسى باشى حامل وجه مصالحهء دو دولت ابداركان آمد . جناب قائم‌مقام از دار الخلافهء طهران و حاجى ميرزا ابو الحسن خان از قصبهء زنجان و پسقاويچ با جناب آصف الدوله از دار السلطنهء تبريز و نوّاب وليعهد دوران از حدود گروس ، العود احمدگويان روان شدند و امنا و وزراء و وكلاء دو دولت عليّه در قريه تركمان‌چاى من اعمال دار السلطنه تبريز جمع آمدند . نوّاب نايب السلطنه العليّه و پسقاويچ سردار روسيه ، فرامين وكالت خود را به يكديگر سپردند و در شب پنجشنبه ششم شهر شعبان المعظّم سنهء يك هزار و دويست و چهل و سه مطابق سال فرّخ‌فال تنگوزئيل تركى ، عهدنامهء مباركه را به انجام آوردند . يك نسخه به مهر مبارك حضرت وليعهد زمان عباس ميرزا و حاجى ميرزا ابو الحسن خان وزير امور خارجه مختوم و به ينارال پسقاويچ سپرده شد و نسخهء ديگر به مهر ينارال مذكور به دربار معدلت دستور فرستاده . [ جماعت ] روسيه به شادمانى مصالحه توپ‌ها انداختند و دو روز و دو شب به عيش و عشرت پرداختند و پسقاويچ به جهت تخليهء ولايت تبريز شتافت و نوّاب وليعهد

--> ( 1 ) . ملى و مجلس : « مصلحت‌گذار » ( 2 ) . مجلس : - « و »