ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

1068

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

پى سال تاريخ او خاورى * بگفتا فغان از هلاك جوان « 1 » پانزدهم « 2 » : پرويز روزگار و بهين نتيجهء آباء و امّهات هفت و چهار ، نوّاب فرهاد ميرزا است كه گفتار شيرينش ، شور در عرصهء جهان انداخته و خيام احترام و احتشامش بر كوه بيستون « 3 » فلك افراخته است . در كلام عرب و علوم نجوم و حساب و ادب و تحرير خطوط متنوعه ، بىنظير است . قوّهء حافظه‌اش در ضبط اشعار عربى و فارسى عالمگير . رساله [ اى ] در شرح خلاصة الحساب خود نوشته و در روزگار يادگارى هشته است . در محاسن اخلاقش هر آن‌چه سرايم كم است و اين خلق ستوده ، مطبوع و مرغوب اهل عالم . همواره در غيبت موكب همايون ، فارس دار الخلافه بود و در سنهء يك‌هزار و دويست و پنجاه و شش ، كه فرمانروايى مملكت فارس به نام نامى نوّاب وليعهد دوران ناصر الدين ميرزا نامزد شد ، شاهنشاه آگاهش از جانب سركار وليعهدى نايب الايالهء آن مملكت فرمود . مؤلّف اين روزنامچه همايون نيز در ركاب او روانهء وطن مألوف شدم و از وفور التفات حضرتش ، مالك املاك موروثى اجدادى آمدم . توليت بقعهء متبرّكهء جناب سيّد امير احمد بن امام الهمام موسى [ بن ] جعفر - عليهم السلام - كه موروثى آباء عظام اين صداقت فرجام و سال‌ها غصبا به دست بنى اعمام بود ، از وفور التفات حضرتش به دست آمد و اين حسن عدالت و انصاف ، گوشزد ابناء ايّام از هر بلند و پست شد . در آبادانى ملك و عمارات ، ميلى وافر داشت و كاخ و باغى در بالاى سرباغ نو ، احداثى نوّاب حسين على ميرزاى فرمانفرماى سابق در خارج شهر شيراز ساخته نام آن را فرهادآباد گذاشت . تاريخى از مؤلّف به جهت آن كاخ و باغ احداثى خود خواسته و چند شعرى از كلام خويش بر تاريخ عمارت افزوده به نام خود رقم كرد و مؤلّف هر دو تاريخ را در اين صحيفه به جهت يادگار مرقوم آورد .

--> ( 1 ) . اين قطعه در تذكره خاورى نيامده است . ( 2 ) . ملى : « چهاردهم » ( 3 ) . ملى : « بىستون »