ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )
648
تاريخ ذو القرنين ( فارسى )
يادگار اولادها از صلب اين شه يك هزار * اينچنين كثرت بماند جاودانى حكمران سال اول شد ازين صاحبقرانى آشكار * زيبد ار صاحبقران تيمور او را پاسبان شد به سال اول صاحبقرانى بس فتوح * وين فتوحات است آيات سعادت را نشان [ 371 ] تهنيت گو زين فتوحات است اهل روزگار * طبع من نيز از پى اين تهنيت شد مدح خوان خاورى ديد اين فتوحات از پى تاريخ گفت * وه كه هست اين سال سال اوّل از صاحبقران ذكر تسخير قلعهء عبّاس آباد نخجوان و خيانت احسان خان نادان و ساير اوضاع اتفاقيّه در آن اوان تا زمان نزول موكب نصرت نشان به چمن مهربان و ذكر هرگونه داستان عبّاس آباد كه از مستحدثات نوّاب وليعهد زمان و واقع در دو فرسخى قصبهء نخجوان و قريب به رودخانهء ارس به فاصلهء دو ميدان است ، درين اوقات كه موكب اعلى به ديار آذربايجان نهضتآرا شد ، جماعت روسيه به مصلحت وقت دست از محاصرهء ايروان كشيدند و به سبب مجادلهء با سپاه ظفرپناه ، قاصد نخجوان گرديدند . نوّاب نايب السلطنه نيز كه در بلدهء خوى بود ، از آنجا حركت و در محال « 1 » چورس اقامت فرمود و احسان خان ولد شيخ على خان ، حاكم سابق نخجوان ، با فوج نخجوانى را مأمور به حراست قلعهء عباس آباد نمود ؛ محمّد امين خان دولوى قاجار را ، كه شرف از مصاهرت
--> ( 1 ) . مجلس : « محلّ »