يافت ، تدارك چهارده « 1 » سالهء ايّام مصالحه را ، الكسندر يرملوف سردار گرجستان به سبب مخالفت با كارپردازان دولت ابدبنيان به باد فنا داد و قلعه‌جات متصرّفى روسيه كلّا به دست غازيان ركاب سنيّه افتاد ، لهذا مشاراليه در دولت روس به خيانت منسوب و ينارال پسقاويچ « 2 » به سردارى گرجستان منصوب آمد . كينياز مددوف حاكم قراباغ و شيروان و شكّى نيز [ 369 ] از عمل معزول گرديد و نوبت حكومت به انجسوف نام رسيد . ينارال پسقاويچ به تلافى و تدارك خسارت سال قبل ، ينارال دويچ نام را با ده‌هزار صالدات و بيست عراده توپ قبل از حركت خويش به تسخير قلعهء ايروان روان كرد « 3 » و انجسوف نيز با شش هزار نفر صالدات و ده عراده توپ به عزيمت قراچه‌داغ روى آورد . دويچ‌كيج در غرّهء شهر شوّال المكرّم وارد اوچ‌كليسيا ، و انجسوف نامعروف در كنار پل خداآفرين اقامت‌آرا گشت . حسين خان سردار ، خود با استعدادى بىشمار در قلعه ايروان نشست و برادرش حسن خان سارواصلان با پنج هزار سوار جرّار و يك فوج سرباز آتشبار در خارج قلعهء همّت بر دفع خصمان بست . از طرف قراچه داغ ، نوّاب اميرزادهء اعظم محمد ميرزا با شش هزار سوار و چهار فوج سرباز صاعقه‌بار و پنج عراده توپ دوزخ شرار در كنار رود ارس رايت جلادت را برافراخت و ينارال دويچ با سه بطاليان « 4 » سرباز و يك هزار نفر سوار قزاق و چهار عراده توپ از اوچ‌كليسيا به عزم استخلاص قلعهء سردار آباد ايروان پرداخت . سردار آباد مزبور كه « 5 » از مستحدثاث حسين خان [ است ] و فى ما بين اوچ كليسيا و قلعهء طالين واقع و در شش فرسخى ايروان است و آبش از رودخانهء ارس روان . متانت آن قلعه از درك خيال افزون بود و از ذخيره و آذوقهء فراوان مشحون . حسن‌خان سارواصلان در كنار قراسو ، كه فىمابين سردارآباد و اوچ‌كليسياست ،

--> ( 1 ) . مجلس : « چارده » ( 2 ) . جنرال پاسكويچ ( General Paskevitch ) ( 3 ) . مجلس : + « انجسوف » ( 4 ) . نام واحد نظامى در روسيه . در انگليسى « Battalion » به معنى گردان است و در زبان روسى نيز به همين معنا به كار رفته است . اين واژه در اواخر دورهء قاجار در نامه‌هاى رسمى به صورت « باتاليان » نوشته مىشد . ( 5 ) . مجلس : - « مزبور كه »