عبد الحسين نوايى

218

رجال كتاب حبيب السير ( فارسى )

مولانا كمال الدين حسين واعظ در علم نجوم و انشا بىمثل زمان خود بود و در ساير علوم نيز با امثال و اقران دعوى برابرى مىنمود . به آواز خوش و صوت دلكش به امر وعظ و نصيحت مىپرداخت و به عبارات لايقه و اشارات رايقه معانى آيات بينات كلام الهى و غوامض اسرار احاديث حضرت رسالت پناهى را مبين مىساخت . صباح روز جمعه در دار السيادهء سلطانى كه در سر چهار سوق بلدهء هرات واقع است به وعظ مشغولى مىكرد و بعد از اداى نماز جمعه در مسجد جامع ، امير عليشير در لوازم آن كار شرايط اهتمام به‌جاى مىآورد . روز شنبه در مدرسهء سلطانى وعظ مىگفت و روز چهارشنبه در سر مزار پير مجرد ، خواجه ابو الوليد احمد و ايضا در اواخر اوقات حيات چندگاه در حظيرهء سلطان احمد ميرزا روز پنجشنبه به آن امر پرداخت و چون متقاضى موعود دررسيد ، فى سنهء عشر و تسعمايه مهر سكوت بر لب زده عالم آخرت را منزل ساخت . مصنفات مولانا كمال الدين حسين بسيار است و آثار خامهء بلاغت آثارش بىشمار ؛ از آن جمله جواهر التفسير و مواهب عليه و روضة الشهدا و انوار سهيلى و مخزن الانشاء و اخلاق المحسنين و اختيارات ، در ميان مردم مشهور است و از اشعار فصاحت آثارش اين مطلع در مجالس النفائس مسطور : سبز خطا ز مشك تر غاليه بر سمن مزن * سنبل تاب داده را بر گل نسترن مزن ( جزو 3 ، ج 3 ، ص 341 ) و در اين تاريخ ، يعنى شهور سنهء تسع و عشرين و تسعمايه كه اين اجزا سمت ترتيب مىيابد فرزند ارجمند مولانا كمال الدين حسين مولانا فخر الدين على قائم‌مقام پدر بزرگوار خويش بود . صباح روز جمعه در مسجد جامع هرات كه جامع اصناف فيوضات است به نصيحت و ارشاد فرق عباد مىپردازند و الحق در آن امر به احسن وجهى و ابلغ صورتى رايت تفوق بر اماثل و افاضل مىافرازند و از ساير اقسام فضايل نيز بهرهء تمام دارند و همواره نقش تتبع سنن سنيهء مصطفويه بر لوح خاطر عاطر مىنگارند . از منظومات مولانا فخر الدين على ، محمود و اياز كه بر وزن ليلى و مجنون در سلك تحرير كشيده‌اند در ميان