عطا ملك جوينى
35
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )
مركب عزّ و رفعت سوار گشته ، و پادشاهزادگان ثريّاوار بر دست راست مجتمع شده ، و هفت برادران او كه « 1 » هريك در سماء شاهى بدرى بودند قبلا « 2 » و هولاكو « 3 » و اريغ بوكا « 4 » و موكا « 5 » و بوچك « 6 » و سيكر « 7 » و سوبيتاى « 8 » چون هفتاورنگ ايستاده ، و از جانب چپ خواتين چون
--> ( 1 ) فقط در ز ح ، باقى نسخ « كه » را ندارند ، ( 2 ) ب : قپلا ، ه : قوبلا ، د : قيلا ، ح : قبال ، ( 3 ) ج : هلاكو ، د هلاوكو ، ( 4 ) كذا فى د ه ز ، ح : اريع بوكا ، آ : اريغ ؟ ؟ ؟ بوكا ، ب : اريع ؟ ؟ ؟ بوكا ، ج : اريغ و بوكا ، ( 5 ) كذا فى جميع النّسخ ، ( 6 ) كذا فى ه ( بوجك ) ، ج : بوجك ؟ ؟ ؟ ، آ : بوحك ، د : يوجك ، ب ز ح : بوجك ؟ ؟ ؟ ، ( 7 ) كذا واضحا فى آ ب د ز ( بين مهمله و ياء مثنّاة تحنانيّه و كاف و راء مهمله ) ، ج : سنكر ؟ ؟ ؟ ، ح : سكر ، ه : سكتور ، - در جامع التّواريخ نه در اين مورد ( ص 282 ) و نه در ضمن تعداد پسران تولى بن چنگيز خان ( ص 200 - 202 ) چنين نامى بهيچوجه مذكور نيست ، ولى در شرح حال بوچك پسر هفتم تولى گويد : « خواتين و قماى بسيار داشته و از ايشان پسران آورده كه قايممقام او بودهاند و او را سبلكر گفتهاند به جهت آنكه صد پسر داشته است » ( ص 207 - 208 مصحّحا ) ، و اين سبلكر [ با باء موحّده بجاى ياء مثنّاة تحتانيّه و علاوهء لامى بعد از آن ] باقوى احتمالات همان سيكر ما نحن فيه بايد باشد ، پس اگر جوينى سهو نكرده و بوچك را با لقبش دو شخص عليحده نپنداشته ( و احتمال سهو جوينى بعيد است چه خود او شخصا درين قوريلتاى حضور داشته است ) لابد يا بايد فرض كرد كه در تعداد اسامى اولاد و نوادگان تولى در جامع التّواريخ سهوى از مصنّف يا تحصيفى از نسّاخ دست داده يا آنكه سبلكر مذكور در جامع التّواريخ غير سيكر مذكور در جهانگشاى است ، ( 8 ) تصحيح قياسى ، آ ز ج : سوساى ؟ ؟ ؟ ، د : سوبيناى ، ب : سونتاى ؟ ؟ ؟ ، ه : سوسا ، ج : مرساى ؟ ؟ ؟ ، جامع التّواريخ طبع ناتمام بلوشه ج 2 ص 28 : سبتاى ، ص 30 : سوبتاى ، طبع كاترمر ص 148 : سوتاى ، معزّ الأنساب نسخهء پاريس Aneien Fonds pers . 67 ورق 47 : سونكتى ؟ ؟ ؟ ، - سوبيتاى ( سبتاى ) پسر نهم از پسران دهگانهء تولى بن چنگيز خان است ، در وقت حركت هولاكو بايران منكو قاآن او را در مصاحبت هولاكو تعيين نمود و در اثناء راه در حوالى سمرقند وفات كرد در شعبان يا رمضان سنهء 653 ( ورق 146 ، 147 ) ، نام اين شاهزاده در جامع التّواريخ در فقرهء معادلهء ما نحن فيه ( ص 282 ) مذكور نيست ، و در ضمن تعداد اولاد تولى ( ص 202 ، 211 - 212 ) در خصوص پسر نهم و پسر دهم تولى در متن مطبوع جامع التّواريخ سهوهاى زيادى دست داده است كه اينجا موقع تصحيح آن نيست ،