عطا ملك جوينى
29
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )
با شتران « 1 » پربار و گردونهاى بسيار ، ما للجمال مشيها وئيدا * * اجندلا يحملن ام حديدا « 2 » ام الرّجال جثّما « 3 » قعودا « 4 » چون مدّتى از موعود بگذشت و در وصول تراخى تمام افتاد و دفع و مطال متجاوز حدّ اعتدال گشت جماعتى حكما و منجّمان كه در آن حضرت حاضر بودند روز نهم ربيع الآخر سنهء تسع و اربعين و ستّمايه را « 5 » اختيار كردند بطالعى كه سعود فلك خوشهچينان آن سعادت باشند و مشترى مشترى آثار او و ناهيد مستضئ انوار او گردند ، و از دلايل دولت روز افزون يكى آن بود كه در آن چند روز ابرها متراكم و بارانها منسجم بود و روى آفتاب در نقاب سحاب و حجاب ضباب منسدم ، و ساعتى را كه اختيار بود منجّمان انتظار مىكردند و ظلمات غمام حاجز مطرح شعاع مىگشت و منجّمان عاجز از ارتفاع شدند تا « 6 » ناگاه چهرهء زيباى خرشيد چون عروسى كه « 7 » بر داماد بعد از « 8 » مراقبت و مفارقت و ممانعت جلوه دهند در ساعتى كه مطلوب بود نقاب گشاد و آسمان مقدار آنچ جرم خرشيد بود مكشوف شد و از كدورات ميغ زدوده گشت چنانك « 9 »
--> ( 1 ) كذا فى ه ح ، ج : و با شتران ، د : با اشتران ، آ : و با استران ، ب : با سيران ؟ ؟ ؟ ، ز : با سيرامون ( كذا ! ) ، ( 2 ) ج ه افزودهاند : ام صرفانا باردا شديدا ، ( 3 ) كذا فى ج ه ، و هو المطابق لرواية غالب كتب الأدب ، ز : ربضا ، ب ح : ربضا ؟ ؟ ؟ ، آ : ربصا ؟ ؟ ؟ ، د ابيات را ندارد ، ( 4 ) من ابيات منسوبة الى الزّبّاء ملكة الجزيرة فى قصّتها مع جذيمة الأبرش ملك الحيرة و القصّة مشهورة ، انظر الأغانى ج 14 ص 75 ، و مجمع الأمثال فى باب الخاء فى « خطب يسير فى خطب كبير » ج 1 ص 157 ، و خزانة الأدب ج 3 ص 272 ، - و مشيها فى البيت روى بالرّفع و الجرّ و التّفصيل فى مغنى اللبّيب فى الجهة السّادسة من الباب الخامس ، ( 5 ) ه اعداد را هيچ ندارد ، د « ستّمايه » را ندارد ، آ ج « را » را ندارند ، ( 6 ) ب : يا ؟ ؟ ؟ ، آ د « تا » را ندارند ، ( 7 ) آ ج د « كه » را ندارند ، ( 8 ) آ ج « از » را ندارند ، ( 9 ) كذا فى جميع النّسخ ، و مناسب مقام گويا « چندانك » است ،