( 87 ) ص 282 س 3 ، بايجو « 1 » نوين ، از سرداران معروف مغول بود از قوم يسوت و اوكتاى قاآن او را با جرماغون نوين « 2 » كه وى نيز از سرداران مشهور آن قوم بود بضبط بلاد ايران و روم مأمور نمود ، بايجو در سنهء

--> ( 1 ) كذا فى اغلب المآخذ بباء موحّده و الف و ياء مثنّاة تحتانيّه و جيم و واو ، و فى بعضها : « تايجو » بتاء مثنّاة فوقانيّه در اوّل ، براى تفصيل اين فقره رجوع شود بحواشى ذيل صفحات ج 3 ص 282 ح 3 ، ( 2 ) جرماغون نوين از امراء معتبر چنگيز خان و اوكتاى قاآن بود از قوم سونيت از اقوام مغول و اوكتاى قاآن ( 626 - 639 ) در اوايل جلوس خود او را با سى هزار لشكر باقليم رايع ( يعنى ممالك ايران و روم ) و تعاقب سلطان جلال الدّين منكبرنى مأمور نمود ، جرماغون امور خراسان و آذربايجان و روم را بطبق دلخواه در ضبط آورد و در سنهء 629 فوجى از لشكر او تا نواحى سيواس تاختن بردند ، و ظاهرا چنان كه از سلجوقنامهء ابن بيبى ص 183 ، 243 واضح مىشود يورت او و لشكر او عمده در صحراى مغان بوده است ، در اواخر عمر جرماغون بعلّت فالج مبتلى گرديد لهذا بايجو نوين را بجاى او ببلاد غربى فرستادند ، تاريخ وفات جرماغون را در جائى بدست نياوردم ولى ظاهرا ما بين سنوات 641 - 644 وقوع يافته چه از طرفى از ابن بيبى ص 234 - 244 صريحا واضح مىشود كه وى تا محرّم 641 بنحو قدر متيقّن در حيات بوده است ، و از طرف ديگر در كتب تواريخ از سلطنت كيوك خان ببعد ديگر اصلا و ابدا اسمى از او بميان نمىآيد بوجه من الوجوه بلكه از موضعى از جهانگشا 1 : 213 در شرح جلوس كيوك خان كه گويد كيوك خان « امير المؤمنين [ مستعصم ] را الوكهاى خشم‌آميز فرستاد سبب شكايتى كه سيرامون پسر جورماغون از ايشان گفت » تقريبا بالصّراحه معلوم مىشود كه جرماغون ديگر در سلطنت كوتاه كيوك خان ( 644 - 645 ] در حيات نبوده و پسرش سيرامون متصدّى كارهاى وى بوده است ، پس باقرب احتمالات چنان كه گفتيم وفات وى بايستى ما بين سنوات 641 - 644 روى داده باشد ، براى مزيد اطّلاع از سوانح احوال جرماغون رجوع شود بمآخذ ذيل : جهانگشاى جوينى ج 1 و 2 ( رجوع بفهرست آن ) ، طبقات ناصرى 387 ، 388 ، 433 ، سلجوقنامهء ابن بيبى 182 ، 205 ، 234 - 244 ، شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد ج 2 ص 365 ، 366 ، 368 ، حوادث الجامعه 114 ، 127 ، جامع التّواريخ طبع برزين 1 : 56 ، و طبع بلوشه 8 ، 31 ، 37 - 39 ، 59 ، 78 ،