عطا ملك جوينى
431
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )
رود طالقان در درهء شيركوه سابق الذّكر و اين شهرك جزو ناحيهء اندج رود است از نواحى اربعهء الموت بتقسيم امروزى كه وصف آن اجمالا سابق گذشت « 1 » ، و آبادى اين شهرك فعلا بمراتب كمتر از شهرك طالقان است ، پس از تمهيد اين مقدّمه گوئيم كه از تعبير شهرك رودبار بقيد رودبار ( سابق گفتيم كه « رودبار » در اصطلاح آن عهد بر مجموع دو ناحيهء امروزى الموت و رودبار معا اطلاق ميشده است ) واضح است كه مراد در اينجا شهرك الموت است نه شهرك طالقان ، چنان كه در اين عبارت ديگر رشيد الدّين در جامع التّواريخ ( نسخهء مذكوره ورق a 76 ) : « روز يكشنبه پنجم ماه محرّم الحرام سنهء ستّ و ثمانين و اربعمائة بشهرك طالقان بخصمان رسيدند » از قيد طالقان واضح است كه برعكس اينجا مراد شهرك طالقان بوده است نه شهرك الموت ، مقصود اينست كه در موارد خوف التباس اين دو شهرك را كه بكلّى نزديك يكديگراند يكى را بقيد رودبار يا الموت و ديگرى را بقيد طالقان از يكديگر تميز ميدادهاند ، وانگهى سياق عبارت و اقتضاى مقام كه صحبت از قلاع الموت است و مؤلّف گويد كه هولاكو پس از فتح ميمون دز از آنجا به طرف قلعهء الموت حركت كرد و در اثناء راه از شهرك رودبار بگذشت صريح است كه مراد از شهرك رودبار در اينجا نقطهء بوده است از نقاط درهء الموت و اصلا و ابدا ربطى با شهرك طالقان كه بكلّى خارج از خطّ سير هولاكو بوده نميتواند داشته باشد ، ( 80 ) ص 269 س 13 ، كتابخانه ، مقصود كتابخانهء قلعهء الموت است نه كتابخانهء قلعهء لمّسر چنان كه در وهلهء اوّل از ظاهر عبارت ممكن است توهّم رود چه قلعهء لمّسر در آن تاريخ يعنى در ذى القعده يا ذى الحجّهء 654 كه صحبت از آنست هنوز فتح نشده بود « 2 » و پس از يكسال ديگر فتح شد « 3 » ، و
--> ( 1 ) رجوع شود بص 389 ، و بسفرنامهء ميس استارك ص 215 ، 259 - 260 و بنقشهء همانكتاب ، ( 2 ) رجوع شود بسابق ص 273 ، ( 3 ) جامع التّواريخ طبع كاترمر ص 212 ،