مكرّر گفته شد با رود الموت كه شعبهء شمالى شاهرود است يكى مىشود و شاهرود حقيقى تشكيل مييابد « 1 » ، و چون اكثر قراى طالقان در دامنهء تپه‌ها و كوه واقع شده اين رودخانه براى آن بلوك چندان مفيد نيست بلكه گاه در مواقع سيل مضرّ است ، ولى از طالقان كه خارج شد از هر نقطهء كه عبور مىكند بسيار محلّ استفاده است ، رودخانهء شاهرود در ناحيهء طالقان از هشت رود كوچك تشكيل يافته است : اوّل رودخانهء بادسر ( بادىسر ) كه از چشمه‌سارهاى قلّهء بادسر از قلل كوه هزارچم جارى است ، دوّم عالىزن كه از قلّهء موسوم بشير بشم از قلل كوه عالىزن از شعب كوه صاد جريان دارد ، سوّم ناريان كه سرچشمهء آن نيز از قلل كوه صاد جارى و موسوم باسم اوّلين قريه‌ايست كه از محاذات آن ميگذرد ، چهارم بايزرود « 2 » يا بايزن كه خود مركّب از چهار رود فرعى است : گته‌ده ، گراب ، دهه‌در ، خچيره « 3 » ، و از چشمه‌سارهاى چم‌كور و گرنيل و انگران و وركش از شعب مختلفهء كوههاى عسلك و صاد و كاهار جارى است ، پنجم و ششم نويز و كهر كبود ( كركبود ) كه منبع آنها از چشمه‌سارهاى كوه صاد و عقيق است ، هفتم مامشكه‌در كه از كوه كاهار جريان دارد ، هشتم البرز رود كه از طرف غربى كوه صاد كه آن را البرز الموت نامند از گدوك مالخانى جارى است ، ناحيهء طالقان در اين زمان منقسم بسه قسمت است : بالا طالقان يا طالقان عليا ( كه عبارت است از بايزرود « 3 » و دهات مجاور ) ، ميان طالقان يا طالقان وسطى ( شهرك و حول‌وحوش ) ، پايين طالقان يا طالقان سقلى ( مير و توابع آن ) ، پيش ازين از قرار مذكور طالقان صد و سى قريهء معمور داشته ولى اكنون قريب نود دهكده و هفده يا هجده مزرعه در اين ناحيه

--> ( 1 ) رجوع شود بص 387 ، ( 2 ) بضبط قلم بكسر زاء معجمه ، ( 3 ) بضبط قلم بخاء معجمهء مضمومه و جيم فارسى و ياء مثنّاة تجتانيّه و راء مهمله و هاء ،