عطا ملك جوينى

391

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

رشكين و اكوجان و اندزه و قسطين و غيره جزو آنست ، ناحيهء كاتوپر كه قراى از كمين و جوينك و سورين و غيره در آنست ، ناحيهء لاله پشم « 1 » عليا كه قراى باطين و زرشك و زناسوج و غيره در آنست ، ناحيهء لاله پشم « 1 » سفلى كه داراى قراى اسمرد و بهرام‌آباد و سوتكش و غيره است ، ناحيهء ميان ولايت كه قراى اسطلبر و اناده و ازرست و غيره در آنست ، ناحيهء نيينه‌رود كه قراى اشترك و ارسين يوج و دربند و هير و غيره جزو آنست و اين ناحيه باسم رودخانهء مسمّى به همان اسم شهرت يافته و قريب سى سنگ قزوين كه يكصد و بيست سنگ طهران است آب همه‌وقت از آن جارى است ، يكى از قلاع حسن صبّاح كه سابقا قلعهء لميشه « 2 » ميگفته‌اند در همين ناحيهء نيبنه رود واقع است ، اين قلعه از عجايب ابنيهء دنيا بوده و هنوز نيز بعضى آثار آن باقى است ، از اوّل قلعه الى آخر قلعه تقريبا يكربع فرسخ مسافت دارد و عرض آن كمتر از طول است ، دو دروازه دارد يكى در جنوب و ديگرى در شمال و اطراف آن قلعه با سنگ ساخته شده سنگهاى بزرگ ده خروار وزن به كار برده‌اند با

--> ( 1 ) بظنّ غالب اين لاله پشم عليا و سفلى با كوه يله بشم مذكور در آثار البلاد قزوينى در جزو محالّ قزوين يكى بايد باشد و احد الّلفظين يله و لاله بايد تحريف ديگرى باشد ، عين عبارت قزوينى از قرار ذيل است : « جبل يله بشم هذا الجبل بقرب قرية يقال لها يل و هى من ضياع قزوين على ثلثة فراسخ منها حدّثنى من صعد هذا الجبل قال عليه صور حيوانات مسخها اللّه حجرا منها راع متّكئ على عصاه يرعى غنمه و امرأة تحلب بقرة و غير ذلك من صور الأنسان و البهائم و هذا شئ يعرفه اهل قزوين » ( آثار البلاد ص 232 ) ، ( 2 ) بدون هيچ‌شك مراد از لميشه همان قلعهء لمسّر معروف و تحريف همان كلمه بايد باشد بخصوص كه در بعضى از نسخ جهانگشا چنان كه از ملاحظهء حواشى ذيل صفحات واضح مىشود دائما بجاى لمسر « لمشر » با شين معجمه مسطور است كه معلوم مىشود با شين معجمه هم اين كلمه تلفّظ ميشده يا شايد شين معجمه تلفّظ عوامانهء آن بوده است ،