عطا ملك جوينى

369

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

) ( 55 ) ص 182 س 8 ، « در اوايل سنهء اربع و خمسين و خمسمائة » ، چنان كه در حواشى ذيل صفحات گفته شد در جميع نسخ جهانگشا در اين موضع اين تاريخ همين قسم مرقوم است و آن بلاشبهه غلط فاحش است از نسّاخ يا طغيان قلم است از خود مؤلّف و صواب چنان كه در متن بين دو قلّاب تصحيح كرده‌ايم « سنهء اربع و ستّين و خمسمائة » است اوّلا بدليل تصريح جميع مورّخين بلااستثنا و بدون خلاف كه اين وقايع مشار اليها در متن يعنى ورود عساكر فرنگ بمصر و محاصرهء قاهره و استعانت مصريّين از نور الدّين محمود بن زنگى پادشاه شامات و فرستادن او اسد الدّين شيركوه را با عساكر شام بمصر ( در مرتبهء سوّم ) باعانت مصريّين جميع اين قضايا در سنهء 564 وقوع يافته است ، رجوع شود از جمله بابن الأثير ج 11 ص 150 و بكتاب الرّوضتين فى اخبار الدّولتين ابو شامهء مقدّسى ج 1 ص 154 هردو در حوادث همين سال يعنى پانصد و شصت و چهار كه تاريخ شروع عساكر فرنگ بمحاصرهء مصر را هردو مؤلّف مزبور در دهم صفر از سنهء مذكوره ضبط كرده‌اند يعنى حتّى تعيين ماه و روز آن را نيز نموده‌اند ، رجوع شود نيز بابن خلّكان در شرح حال صلاح الدّين ايّوبى « يوسف » ج 2 ص 558 - 559 ، و خطط مقريزى ج 2 ص 141 - 144 ، 174 - 176 ، و غير ذلك از كتب تواريخ ، ثانيا بدليل تصريح خود مؤلّف « 1 » در ص 184 كه شيركوه در هفتم ربيع الآخر سنهء اربع و ستّين و خمسمائة بقاهره رسيد و واضح است كه اگر ورود عساكر فرنگ بمصر بطبق نسخ جهانگشا در سنهء 554 بوده پس بايستى فاصلهء ما بين ورود عساكر فرنگ بمصر بمحاصرهء قاهره و ورود عساكر شام به آن مملكت بمدد مصريّين درست ده سال تمام باشد ! و حال آنكه باتّفاق مورّخين ورود عساكر شام بمصر فقط يكى دو ماه بعد از ورود عساكر فرنگ به آنجا بوده است چه

--> ( 1 ) و نيز تصريح ابو شامه در كتاب الرّوضتين ج 1 ص 156 و ابن خلّكان ج 2 س 559 در ترجمهء حال صلاح الدّين ايّوبى ،