عطا ملك جوينى

318

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

فقره در عموم كتب معتبرهء احاديث شيعه نيز از قبيل كافى كلينى و من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق و تهذيب شيخ طوسى و غيرها احاديث كثيرهء متنوّعه موزّع بر غالب ابواب آن كتب از عبد اللّه بن ميمون قدّاح باسانيد متّصل صحيح روايت كرده‌اند كه او خود آن احاديث را بلاواسطه از حضرت صادق روايت نموده است ، و فقط در كتاب كافى كلينى از اصول و فروع آن قريب صد و پنجاه حديث كمابيش از اين قبيل موجود است كه راقم سطور جميع آن احاديث را جداگانه از كتاب مزبور استخراج نموده و ذيلا نمونهء از آنها بدست خواهد داد ، مقصود اينست كه معاصر بودن صاحب‌ترجمه با امام جعفر صادق و بودن وى از جملهء رواة معروف شيعه از آنحضرت نه فقط اجماعى كتب رجال شيعه است بلكه از عموم كتب احاديث ايشان نيز در كمال صراحت و وضوح اين فقره مستفاد و اين مسئله از مسلّمات و قطعيّات تاريخ و بكلّى محرز است و بهيچوجه من الوجوه محلّ شكّ و ترديد و تأمّلى نيست ، و اين اصرار ما در اثبات اين مسئلهء واضحه كه در حقيقت از قبيل توضيح واضحات است فقط از آن بابت است كه بعضى از مورّخين را چنان كه بعد ازين بتفصيل ذكر خواهيم كرد در خصوص عصر صاحب‌ترجمه اشتباهات غريبى دست داده و او را از رجال اواسط و بلكه حتّى اواخر قرن سوّم هجرى شمرده‌اند و حال آنكه وفات امام جعفر صادق در سنهء 148 روى داده پس كسى كه معاصر او بوده چگونه ممكن است كه باز صد الى صد و پنجاه سال ديگر بعد از وفات آنحضرت زيست نموده باشد ، و ما حسب الوعده براى اينكه هم مقياسى از نوع احاديث مرويّهء عبد اللّه ابن ميمون قدّاح از حضرت صادق و در نتيجه ميزانى از سليقه و مشرب و افكار راوى آنها يعنى عبد اللّه بن ميمون مذكور بدست آيد و هم‌سلسلهء اسناد اين احاديث و در ضمن معاصر بودن عبد اللّه بن ميمون قدّاح با حضرت صادق بنحو وضوح محقّق گردد ذيلا عدّهء از اين احاديث را كه از