عطا ملك جوينى

مقدمهء مصحح 21

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

نسخه را در جميع موارد بدست داده‌ايم ، ولى شش نسخهء اخير را ( يعنى نسخ ط ى ك ل م س را ) فقط از اواسط كتاب از حدود ص 186 ببعد يعنى از اوايل فصل راجع بحسن صبّاح و دعوت جديده الى آخر كتاب از آنها استفاده كرده‌ايم نه قبل از آن‌چه قبل از آن هيچيك ازين نسخ ششگانه در محلّ دسترس راقم سطور نبود ، و در اين نيمهء اخير كتاب هم كه اين شش نسخه را به كار برده‌ايم بنحو هميشگى و دائمى نيست بلكه فقط گاهگاه و در مواقع بسيار مهمّ و در اشدّ ضرورت از آنها استمداد جسته‌ايم يعنى مثلا در مواردى كه عبارت در غالب نسخ مشكوك يا محرّف و مصحّف بوده يا در مورد اسامى رجال يا اسامى اماكن يا تاريخ سنوات و نحو ذلك ، تنبيه 2 - نسخهء و از نسخ جهانگشاى كتابخانهء ملّى پاريس كه خارج از نسخ سيزده‌گانهء مذكور در فوق و ما آن را سابقا در تصحيح قسمتى از اوايل جلد اوّل به كار برده‌ايم چون از قراريكه بعدها در ضمن مقابله و تصحيح معلوم شد نسخهء بود در منتهى درحه سقيم و فوق العاده مغلوط و تقريبا بكلّى غير منتفع به لهذا بشرح مذكور در مقدّمهء ج 1 ص قح - قط از همان اوايل جزوهء چهارم از مجلّد اوّل بكلّى از استفادهء از آن نسخه صرف‌نظر كرده و ديگر آن را نه در بقيّهء آن مجلّد و نه در هيچيك از جلد دوّم و اين جلد سوّم حاضر مطلقا و اصلا به كار نبرده‌ايم ، ذيل خواجه نصير الدّين طوسى بر جهانگشاى تا اينجا گفتگو از نسخ خود جهانگشاى بود ، امّا ذيل مختصرى كه خواجه نصير الدّين طوسى رحمة اللّه عليه راجع بكيفيّت فتح بغداد به آخر جلد سوّم جهانگشاى ملحق ساخته و در عدّهء بسيار قليلى از نسخ جهانگشاى موجود و از اكثر نسخ آنكتاب مفقود است فقط در سه نسخهء از جميع اين نسخ سيزده‌گانهء جهانگشاى كه در حين تصحيح اين كتاب در تصرّف