خاكسار گشتند قال اللّه تعالى ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَ الْمَسْكَنَةُ ، أُولئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ « 1 » ، شاهان روم و فرنگ كه « 2 » از خوف آن ملاعين زرد رنگ بودند و جزيه مىدادند و از آن خزيه « 3 » ننگ نمىداشتند خوش غنودند ، و تمامت عالميان و « 4 » بتخصيص اهل ايمان از شرّ مكيدت و خبث عقيدت ايشان آسودند ، بل كافّهء انام از خاصّ و عامّ « 5 » كرام و لئام درين شادى هم‌داستان شده ، و به نسبت اين حكايات « 6 » حكايت رستم دستان افسانهء باستان گشته ، بينائى بصائر بدين فتح مبين است * و نور روز « 7 » عالم افروز ازين كار با زيب و تزيين ، فَقُطِعَ دابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ « 8 » ، ذكر تقرير مذاهب باطنيان و اسماعيليان و احوال جماعت مذكور « 9 » ، در ابتداى ملّت اسلام بعد از ايّام خلفاى راشدين صلوات اللّه عليهم اجمعين « 10 » در ميان اسلام جماعتى پيدا شدند كه ضماير ايشان را با دين اسلام الفتى « 11 » نبود و عصبيّت مجوس در دلهاى اين طايفه رسوخى داشت ،

--> ( 1 ) دو آيه است از دو سورهء مختلف ( 2 : 58 و 13 : 25 ) نه يك آيه كما يتوهّم فى بادئ الأمر ، ( 2 ) آ ج د « كه » را ندارند ، ( 3 ) تنقيط قياسى ، ح : خربه ، آ : جريه ، د ز : جزيه ، ج ه : جزيت ، - خزيه يعنى رسوائى و افتضاح ، ( 4 ) د ز اين واو را ندارند ، ( 5 ) كذا فى جميع النّسخ بدون اقحام واو عاطفه ، ( 6 ) فقط در ح ، ( 7 ) كذا فى آ ج د ، ه ح : نوروز ، ز : نور عالم روز ( يعنى بتقديم عالم بر روز ) ، ( 8 ) از اينجا تا آخر كتاب بتمامه از نسخهء ه ساقط است ، ( 9 ) كذا فى آ ، ح : ذكر ابتداى ظهور ملاحده ، ج : ذكر آنكه اصل ملاحده كى بوده‌اند و مذهب الحاد از كجا بدنذ ؟ ؟ ؟ آمذ ، د : ذكر ابتداى مذهب ملاحده و تغرير ( كذا ) مذهب ايشان ، ز : موضع ديكر ، ( 10 ) كذا فى آ د ح ! ، ج : رضى اللّه عنهم اجمعين ، ز : رضوان اللّه عليهم اجمعين ، ( 11 ) ز ح : الفى ،