عطا ملك جوينى
85
تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )
از وجوه ممالك او اطلاق كردند زيادت از پانصد هزار بالش نقره برآمد كه اگر احتباس كردى هيچكس را مجال اعتراض نبودى ، بدين موهبت آب روى شاهان حاتمى « 1 » خوى « 2 » ببرد و بدين معدلت خاك در چشم شهنشاهان نوشروانى « 3 » خلق « 4 » كرد ، و در كدام كتاب تاريخ مطالعت افتادست و يا از روات استماع رفته كه پادشاهى قرض پادشاهى ديگر دادست و هيچ آفريدهء اوام « 5 » مخالفان گزاردست ، اين نمودارى است از عادات « 6 » و اخلاق پادشاهانهء او كه بر امور ديگر استدلال توان گرفت و كلّ الصّيد فى جوف الفراء « 7 » ، پيش قدرش سپهر نه پوشش * * همچو ويرانه چار ديواريست « 8 » مثل اين پادشاه در نفاذ امر و نهى جز ممكّن و دراز عمر نتواند بود به حكم كلام ربّانى وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ ، حقّتعالى او را در فرماندهى عمر نامتناهى كرامت كناد ، ذكر اركان دولت « 9 » چون امور عالم بواسطهء عدل او نظام يافت و مواد مشوّشات ضماير خلايق انحسام « 10 » پذيرفت و فتنهاى برخاسته بيمن جلوس او نشسته و
--> ( 1 ) ح : جهان ( ؟ ؟ ؟ ) ، ( 2 ) فقط در ح ( حويى ؟ ؟ ؟ ) ، ( 3 ) كذا فى ز ، آ : نوشروانى ؟ ؟ ؟ ، ج : نوشرانى ، ب ح : نوشروان ، د ه : نوشيروان ، ( 4 ) آ ب : حلق ، ج ز ندارند ، ( 5 ) كذا فى آ ز ح ، ب ( باصلاح جديد ) ج د ه : وام ، - اوام بر وزن عوام لغتى است در وام به همان معنى قرض و دين ( برهان و فولرس ) ، ( 6 ) آ ب ه ز : عادت ، ( 7 ) روى الفرأ كجبل مهموزا و الفرا كعصا مقصورا به غير همز و الفراء كسحاب ممدودا ، انظر مجمع الأمثال باب الكاف 2 : 54 ، و اللسان و التاج فى ف ر ء ، ( 8 ) ظهير فاريابى ، ( 9 ) كذا فى ب ( بخطّ جديد ) ح ، ج : ذكر امور باذشاهى و جلوس باذشاه عادل منكو قاآن ، د : ذكر دولت و كفاة حضرت پادشاه جوانبخت ، ز : موضع ديكر ، ه اين عنوان را ندارند ولى آ بياض بجاى آن دارد و ه بدون بياض ، ( 10 ) ح : انحسام ؟ ؟ ؟ ، آ : انحام ، ه : انجام ،