عزيز الله بيات
98
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
پسر بزرگتر لوتر به جانشينى پدر انتخاب شد و در سلطنت با پدر شريك گرديد . پپن به پادشاهى آكى تن و لوئى به پادشاهى با وير و بوهم نامزد شدند ، اما لوئى لوپيو بعد از درگذشت همسر خود با دختر يكى از حكام باوير ازدواج كرد و از اين زن در سال 823 م . صاحب پسرى شد به نام شارل . به گمان لوئى ، حق آن بود كه براى شارل نيز مانند برادرانش از ممالك امپراتورى سهمى مقرر شود اما برادران شارل نپذيرفتند و سر به شورش برداشتند . در سال 832 م . لوئى لوپيو يكه و تنها ماند و كارش به جايى رسيد كه تسليم پسران شورشى خود گرديد . خلافت معتصم ( 218 - 227 ه . ق . ) ( 833 - 841 م . ) بعد از درگذشت مأمون برادرش معتصم به خلافت نشست . در سال 201 هجرى بابك خرمدين در آذربايجان بر ضد سلسلهء خلفا قيام كرد اما عاقبت در سال 222 هجرى دستگير و يك سال بعد كشته شد . در سال 224 هجرى يكى از سپهبدان طبرستان به نام مازيار ابن قارن بر خليفه عاصى شد . به فرمان خليفه ، عبد اللّه ابن طاهر مأمور سركوبى وى شد . مازيار دستگير شد و در بغداد به فرمان خليفه به قتل رسيد . معتصم در سال 223 هجرى روميان را شكست داد و شهر عموريه را تصرف كرد و در سال 227 هجرى افشين سردار ايرانى خود را به اتهام همدست بودن با مازيار به زندان انداخت كه در زندان درگذشت . معتصم معاصر است با عبد اللّه ابن طاهر يكى از امراى طاهريان ( 213 - 230 ه . ق . ) « 1 » مهمترين حوادثى كه در دوران خلافت معتصم و معاصرانش در جهان آنروز به وقوع پيوست ، چنين است :
--> ( 1 ) . ر ك . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 459 - 477 . ابن خلدون ، ج 2 ، ص 398 - 418 . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 495 - 505 ، اخبار الطوال ، ص 443 - 448 . تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 5798 - 5931 . روضة الصفا ، ج 3 ، ص 468 - 473 .