استقلال خود را از دست داد . اولين سلسلهء ايرانى بعد از اسلام ، سلسلهء طاهريان است ( 206 - 259 ه . ق . ) ( 821 - 872 م . ) ديرى نگذشت كه در گوشه و كنار ايران سلسله‌هاى متعددى كه اكثر آنها معاصر هم بودند ، تأسيس شد . به همين دليل ، براى تطبيق حوادث تاريخ ايران بعد از اسلام ، مدت خلافت خلفاى عباسى را اساس قرار داده‌ام و حكمرانان معاصر هريك از خلفا را مشخص كرده‌ام . در نتيجه مىتوانيم با توجه به حوادث دنياى گذشته و تطبيق آن با دوران خلافت هريك از خلفاى بنى عباس و معاصران آنها به حوادث دوران حكومت هريك از حكمرانان سلسله‌هاى ايرانى واقف شويم . بعد از انقراض خلفاى بنى عباس ( 656 ه . ق . ) ( 1258 م . ) اساس كار را سلسلهء ايلخانان قرار داده‌ام . بعد از انقراض اين سلسله طولى نمىكشد كه سلسلهء صفويه ( 905 - 1148 ه . ق . ) ( 1499 - 1735 م . ) تأسيس مىشود كه از صفويه به بعد تا انقراض سلسلهء پهلوى روند تاريخى طى مىشود . بعد از انتشار كليات تاريخ تطبيقى ايران توسط انتشارات امير كبير بر آن شدم كه حوادث تاريخ ايران را حتى المقدور با حوادث تاريخى تمامى كشورهاى جهان تطبيق نمايم . اميد است اين خدمت ناچيز مورد نظر و مقبول طبع جامعهء عزيز و گرامى اسلامى ايران بويژه دبيران محترم تاريخ و دانشجويان قرار گيرد . عزيز اللّه بيات