غزوهء خندق در سال چهارم هجرى ( 625 م . ) بنابر پيشنهاد سلمان فارسى كه يكى از تازه مسلمانان ايرانى بود ، دور مدينه خندقى حفر كردند كه كفار قادر به عبور از آن نشدند . سرانجام بين طرفين جنگ تن‌به‌تن درگرفت و در اين پيكار عمرو ابن عبدود به دست على ( ع ) كشته شد . در نتيجه كفار مجبور به درخواست صلح شدند و به مكه بازگشتند . در سال ششم هجرى ( 627 م . ) بين مسلمانان و كفار قريش در محل حديبيه عهدنامه‌اى منعقد و به موجب آن مقرر شد كه مدت ده سال بين طرفين جنگى صورت نگيرد . از سال چهارم تا هشتم هجرى يعنى از غزوهء خندق تا فتح مكه به دست مسلمين ، پيغمبر اسلام ( ص ) به چند غزوهء ديگر مبادرت ورزيد كه مشهورترين آنها غزوهء خيبر است . اين غزوه در سال هفتم هجرى اتفاق افتاد . در اين جنگ مرحب خيبرى كه يكى از رؤساى بزرگ يهود بود ، به دست على ( ع ) كشته شد . در همين سال به فرمان پيغمبر ( ص ) نمايندگانى رهسپار دربار پادشاهان و امراى خارج از سرزمين عربستان ، از جمله ايران ، روم شرقى ، مصر ، حبشه و بحرين شدند . فتح مكه در سال هشتم هجرى ( 629 م . ) پيغمبر ( ص ) سپاهى به جنگ روميان فرستاد ولى مسلمانان در اين جنگ شكست خوردند . در اين گيرودار ، قريش مبادرت به شكستن عهدنامه‌اى كردند كه با مسلمين در حديبيه بسته بودند . به همين سبب پيغمبر ( ص ) درصدد فتح مكه برآمد . مسلمين مكه را به آسانى تصرف كردند و تمامى بتهاى مكه را شكستند . فتح مكه يكى از بزرگترين رويدادهاى دوران زندگى پيغمبر گرامى اسلام ( ص ) محسوب مىشود . زيرا اين پيروزى زمينه را از هرجهت براى تشكيل يك دولت واحد در عربستان آماده ساخت .