در سال 526 م . سرزمينهاى ايبرى و لازيكا به تصرف سپاه ايران درآمد ؛ رومىها هم وارد ارمنستان ايران شدند و جنگ سختى بين دولتهاى روم و ايران درگرفت كه در اين پيكار ايرانىها شكست خوردند . در سال 530 م . قباد عازم شامات شد و رومىها را در محل كارانيكوس شكست داد اما به دليل درگذشت قباد ، نتيجهء چشمگيرى از اين جنگ عايد ايران نشد . روم : امپراتور روم يوستينوس « 1 » اول ( 518 - 527 م . ) وى رئيس گارد امپراتور بود كه پس از مرگ آستاز اول قدرت را به دست گرفت و بعد از مدتى حكومت را به يوستى نيانوس « 2 » اول سپرد ( 527 - 565 م . ) شاه فرانك‌ها در دوران سلطنت قباد شيلدبر « 3 » اول بود ( 511 - 558 م . ) انوشيروان ( 531 - 579 م . ) بعد از درگذشت قباد ، پسرش انوشيروان به تخت نشست . در سال 529 م . در نتيجهء تعطيل مدرسهء آتن و تعدياتى كه نسبت به حكماى آن محل شد ، هفت تن از فيلسوفان يونان به دربار انوشيروان آمدند . در سال 534 م . با يوستى نيانوس اول امپراتور روم جنگيد و به موجب عهدنامه‌اى كه بين دولتهاى ايران و روم بسته شد ، مقرر گرديد كه دولت روم ساليانه خراجى به دولت ايران بپردازد . در سال 540 م . بر اثر بروز اختلاف بين غسانيها و ملوك حيره ، دومين جنگ بين ايران و روم درگرفت . در سال 545 م . بين دولتهاى نامبرده ، متاركهء جنگ اعلام شد و در سال 561 م . پيمان صلح قطعى به مدت پنجاه سال بين ايران و روم بسته شد . انوشيروان پس از اتحاد با تركها اقوام هياطله را به سختى شكست داد . در سال 557 م . نوبت به تركها رسيد كه آنها را نيز شكست داد . در اين‌زمان قدرت انوشيروان تا نواحى يمن توسعه يافت و در سال 570 م . پس از راندن حبشيها از يمن انوشيروان ، و هرزيكى از سرداران نامى ايران را به حكومت يمن منصوب كرد . در سال 576 م . انوشيروان

--> ( 1 ) . Yustinus . ( 2 ) . Yustinianus . ( 3 ) . S ? ildebere .