عزيز الله بيات

55

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

سال 283 م . بين ايران و روم عهدنامه‌اى بسته شد كه به موجب آن ارمنستان و بين النهرين به تصرف روميها درآمد . چين : در چين سلسلهء تسين سلطنت مىكرد ( 265 - 420 م . ) روم : امپراتور روم پروپوس بود ( 276 - 282 م . ) براى استقرار نظم و آرامش در قلمرو خود كوشش زيادى از خود نشان داد اما عاقبت هم به دست سربازانش كشته شد . بعد از مرگ وى ، كاروس كه در خدمت پروپوس بود توسط سربازانش به امپراتورى رسيد ( 282 - 283 م . ) پسرش كارينوس را در غرب گذاشت و خود به اتفاق پسر ديگرش نومريانوس عازم مشرق‌زمين گرديد و تيسفون و سلوكيه را به تصرف خود درآورد اما ناگهان بر اثر صاعقه درگذشت و سپاهيانش به ناچار ايران را ترك كردند . پسرانش كارينوس و نومريانوس جانشين پدر شدند ( 283 - 284 م . ) بعد از نومريانوس سربازان ، ديوكلسين را در سال 284 م . به امپراتورى در مشرق برگزيدند . كارينوس به جنگ ديوكلسين رفت ليكن به دست يكى از سربازانش كشته شد و ديوكلسين بىرقيب گرديد ( 284 - 305 م . ) ديوكلسين براى سركوبى ژرمن‌ها در سال 286 ميلادى ماكسيميانوس را شريك خود در امپراتورى كرد و ادارهء امور امپراتورى غربى را به او واگذاشت و خود قسمت شرقى را اداره مىكرد . بعد از مدتى هريك از آنها يك امپراتور جزء انتخاب كردند . ماكسيميانوس ، كنستانيتوس « 1 » اول را انتخاب كرد و ديوكلسين ، گالريوس را برگزيد . اين چهار تن در پيشبرد برنامه‌هاى خود موفق شدند . بهرام سوم ( 293 م . ) بهرام سوم پسر هرمز است كه بيش از چهار ماه سلطنت نكرد . چين : در چين سلسلهء تسين سلطنت مىكرد ( 265 - 420 م . ) روم : امپراتور روم ديوكلسين است ( 284 - 305 م . )

--> ( 1 ) . Constantius .