عزيز الله بيات
507
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
سليمانيه چشم پوشيد . در مقابل دولت عثمانى مالكيت ايران را نسبت به بندر محمره ( خرمشهر ) و ساحل چپ شط العرب به رسميت شناخت . در همين سال حسن خان سالار فرزند آصف الدوله به دليل پيرى و ناتوانى پدرش نيابت حكومت خراسان را به عهده داشت و از قبول فرمان حاجى ميرزا آقاسى سرباز زد . به فرمان محمد شاه حمزه ميرزا حشمت الدوله مأمور سركوبى سالار شد و به حكومت خراسان منصوب گشت . سالار از سپاهيان حشمت الدوله شكست خورد و متوسل به قبايل تركمن شد . پس از چندى مجددا در صدد تسخير مشهد برآمد . اينبار نيز حمزه ميرزا نيروى وى را در شمالشرقى مشهد درهم شكست و سالار به سمت سرخس گريخت . حشمت الدوله در اينزمان در بستر بيمارى افتاده بود و عمليات نظامى او به تعويق افتاد . همين زمان محمد شاه درگذشت و شورش سالار بالا گرفت . مهمترين حوادثى كه در دوران سلطنت محمد شاه در كشورهاى ديگر جهان آنروز به وقوع پيوست ، چنين است : آسيا افغانستان : در سال 1839 م . دولت انگلستان به بهانه حمايت از شجاع الملك سدوزائى به افغانستان حمله برد و كابل را اشغال كرد ، ليكن با مخالفتهاى شديد قبايل محلى مواجه و مجبور به بازگشت شد . اين سپاه به هنگام بازگشت توسط قبايل افغان قتل عام گرديد ، تا آنجا كه تنها يك تن از آنها جان سالم به در برد . دوست محمد خان افغانى كه با دولت انگلستان از در مسالمت و سازش درآمده بود ، فرمانروايى يافت ( 1834 - 1862 م . ) وى مؤسس سلسله باركزائى است . تايلند : پادشاه تايلند در اينزمان راماى سوم است ( 1824 - 1851 م . ) چين : در چين سلسله چينگ ( منچو ) سلطنت مىكرد ( 1644 - 1912 م . ) انگلستان از اينكه دولت چين ممانعت از برقرارى روابط تجارى با كشورهاى ديگر مىكرد ، ناراضى بود و به همين جهت آتش جنگ ترياك ( 1839 - 1842 م . ) را برافروخت كه به شكست چينيها منجر شد . به موجب معاهده نانكينگ ( 1842 م . ) بنادر