عزيز الله بيات
492
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
يكى از پاشانشينان ( فرمانداران ) عثمانى شد و قريب سه قرن اين وضع ادامه داشت تا سرانجام قدرت پاشايانى كه از قسطنطنيه مىآمدند تحت نفوذ و قدرت بيگ ( امير ) هاى مماليك قرار گرفت . مؤسس سلسله خديوها و سپس سلاطين آن كشور محمد على پاشا است . به احتمال زياد وى سربازى از اهالى آلبانى بود كه در قشون عثمانى خدمت مىكرد و به مصر رفت و پس از آنكه فرانسويها مصر را ترك كردند ، سلطان عثمانى را بر آن داشت تا وى را والى يا پاشاى مصر بشناسد . دولت عثمانى اگرچه در صدد استقرار تسلط خود بر مصر بود ، در اين راه موفق نشد و ناچار تسليم درخواست محمد على پاشا شد . وى در سال 1805 م . رسما قدرت را به دست گرفت و مبادرت به يك سلسله اصلاحات ادارى و اقتصادى نمود . در سال 1811 م . بنابر تقاضاى دولت عثمانى سپاهى به فرماندهى پسر خود ابراهيم پاشا مأمور سركوبى وهابيها كرد كه ابراهيم پاشا به خوبى از عهده اين مأموريت برآمد و وهابيها را سركوب كرد . براى دومين بار به تقاضاى دولت عثمانى ابراهيم پاشا را به جنگ يونانيان كه سر به شورش برداشته بودند ، فرستاد كه در سال 1823 م . جزيره كرت به تصرف ابراهيم پاشا درآمد . افزون بر تصرف جزيره كرت ، سپاهيان مصرى نقاط ديگرى را نيز به تصرف خود درآوردند ليكن به علت مداخله انگلستان و روسيه و فرانسه ، مصريها بالاجبار به استثناى جزيره كرت ساير نقاط متصرفى را ترك كردند ، در همين گيرودار چون سلطان عثمانى بر خلاف قولى كه به محمد على پاشا داده بود ، از واگذارى حكومت شام به وى خوددارى كرد ، در سال 1831 م . محمد على پاشا به فرماندهى ابراهيم پاشا سپاهى روانه شام كرد و او سپاهيان ترك را در سال 1832 م . مغلوب كرد و در صدد حمله به قسطنطنيه برآمد كه بر اثر مداخله مجدد دول بزرگ اروپا بين آن دو صلح برقرار گرديد و در سال 1833 م . حكومت شام به محمد على واگذار شد . اروپا آلمان : در اينزمان ناپلئون بناپارت در سال 1806 م . امپراتورى مقدس روم را برانداخت و اتريش را از آلمان جدا كرد و موقتا به رقابت اتريش و پروس خاتمه داد .