عزيز الله بيات
488
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
شدت يافت و چون به مشهد رسيد ، از شدت درد كليه كه سالها مبتلا به آن بود در سن 47 سالگى درگذشت . پس از مرگ عباس ميرزا ، فتحعليشاه براى وصول بقاياى ماليات فارس كه پسرش حسينعلى ميرزا والى آن ايالت از پرداخت آن سرپيچى كرده بود ، از تهران به طرف فارس حركت كرد . در نزديك كاشان حسينعلى ميرزا به خدمت پدر رسيد و مبلغى جزئى از بدهى مالياتى خود را تقديم فتحعليشاه كرد . در نتيجهء اين اقدام ، فتحعليشاه دستور داد حسينعلى ميرزا را زندانى كنند و خود عازم اصفهان شد . چون به اصفهان رسيد ، در سال 1250 هجرى پس از مدت 37 سال سلطنت در سن 68 سالگى درگذشت . مهمترين حوادثى كه در دوران سلطنت فتحعليشاه در كشورهاى ديگر جهان آنروز به وقوع پيوست ، به شرح زير است : آسيا افغانستان : شاه افغانستان در اينزمان ، زمانشاه است ( 1792 - 1800 م . ) كه بعد از وى برادرش محمود در كابل به سلطنت نشست ( 1800 - 1803 م . ) ليكن در سال 1800 م . به سبب شورشى كه در كابل به وقوع پيوست ، شاه شجاع درانى بر او غلبه كرد و خود به سلطنت نشست . ليكن طولى نكشيد كه محمود از زندان گريخت و بار ديگر صاحب تاج و تخت افغانستان شد ( 1809 - 1839 م . ) اندونزى : در سال 1798 م . شركت هند شرقى هلند منحل شد و اندونزى تحت حاكميت مستقيم هلند قرار گرفت . برمه : در اينزمان سلسله آلائونگپايا ، پس از 75 سال فرمانروايى ، مواجه با توسعهطلبى شركت هند شرقى انگلستان شد و اين امر موجب جنگهاى 1834 - 1836 م . شد . تايلند : شاه تايلند در اينزمان راماى اول است ( 1783 - 1809 م . ) در دوران سلطنت خود بانكوك را بنا كرد . جانشين وى راماى دوم است ( 1809 - 1824 م . ) كه به فرمان وى ورود ترياك به تايلند ممنوع شد . جانشين وى راماى سوم است ( 1824 - 1851 م . ) چين : سلسله چينگ ( منچو ) در چين سلطنت مىكرد ( 1644 - 1912 م . ) مخالفت