عزيز الله بيات

482

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

در دوران صفويه تابع دولت ايران بودند . در دوران هرج‌ومرج ، جانشينان كريم خان سر به شورش برداشتند . براى سركوبى آنها در سال 1209 هجرى آغا محمد خان از راه آذربايجان رهسپار گرجستان شد و هراكليوس والى گرجستان را كه خود را تحت الحمايه كاترين امپراتور روس كرده بود ، مغلوب ساخت و پس از غارت تفليس به تهران برگشت . او با اينكه در سال 1200 هجرى پادشاهى خود را اعلام كرده بود ، از تاجگذارى خوددارى مىكرد تا اينكه در رمضان سال 1210 بنا به درخواست مكرر مردم راضى شد كه مراسم تاجگذارى را برگزار كند . در همين سال خراسان را از تصرف شاهرخ فرزند رضا قلى ميرزا درآورد و بعد از خاتمه كار خراسان ، در اواخر سال 1211 هجرى براى سركوبى روسها كه در اواخر سلطنت كاترين به تفليس و گرجستان لشكر اعزام كرده بودند ، عازم آن نواحى شد و پس از عبور از رود ارس قلعه شوشى را تسخير كرد ، اما در همين محل به دست چند تن از ملازمان خود كشته شد . قسمتى از حوادث جهانى آن‌روز كه در دوران سلطنت جانشينان كريم خان زند به وقوع پيوست گفته شد ، اينك دنباله حوادثى كه بعد از انقراض سلسله زنديه از سال 1209 هجرى تا كشته شدن آغا محمد خان در جهان روى داد ، چنين است : آسيا افغانستان : شاه افغانستان در اين‌زمان ، زمانشاه است ( 1792 - 1800 م . ) تايلند : پادشاه تايلند راماى اول است ( 1782 - 1809 م . ) چين : در چين سلسله چينگ ( منچو ) سلطنت مىكرد ( 1644 - 1912 م . ) . مقارن سلطنت آغا محمد خان در سال 1796 م . چين لونگ امپراتور معروف سلسله منچو درگذشت . مىتوان گفت كه در دوره امپراتورى سلسله چينگ اصلاحات زيادى در امور اجتماعى آن سرزمين به عمل آمد . عثمانى : در دوران سلطنت آغا محمد خان در عثمانى سلطان سليم سوم حكومت مىكرد ( 1789 - 1805 م . ) عربستان سعودى : فرمانرواى آل سعود در اين‌زمان عبد العزيز ابن محمد ابن سعود است ( 1765 - 1803 م . )