عزيز الله بيات
470
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
پيشنهاد مىكردند . در اينزمان متفكران چندى در فرانسه مىزيستند ، از جمله مىتوان از مونتسكيو و ديدرو و دالامبر و روسو نام برد . بعد از لوئى پانزدهم نوهاش لوئى شانزدهم به سلطنت نشست ( 1774 - 1792 م . ) وى مردى خوشخو و نيك نفس را در مقابل ، عارى از سياست و تدبير بود همسرش مارى آنتوانت « 1 » ( خواهر ژوزف دوم پادشاه اتريش ) جز هوسرانى و خودآرايى و توسعه تشريفات دربارى به چيز ديگرى نمىانديشيد . درباريان و طبقه فاسد حاكمه نيز غير از عياشى و خوشگذرانى و برپا كردن مجالس خوشگذرانى و شبزندهدارى و پركردن جيب خود از خزانه تهى فرانسه هدف ديگرى نداشتند . در چنين وضعى اوضاع مالى فرانسه كه از زمان سلطنت لوئى چهاردهم به بعد به علت جنگهاى طولانى و هزينه سرسامآور قصر ورساى و تجملات سرسامآور دربارى به وضع اسفناكى افتاده بود دچار بحران شديدى شد . تورگو ، وزير دارايى ، چارهء امور مالى كشور را در كم كردن مستمريهاى درباريان و تقليل مخارج هيئت حاكمه تشخيص داد . بنابراين ملكه و درباريان كه منافعشان به خطر افتاده بود ، لوئى را بر آن داشتند كه سرانجام در سال 1776 م . تورگو را از كار بر كنار و در همان سال نكر را به رياست خزانهدارى منصوب كند . لهستان : پادشاه لهستان در اينزمان ستانيسلاس دوم است ( 1764 - 1795 م . ) در اين زمان نفوذ روسها در لهستان روزافزون بود و همين امر باعث شورش سال 1768 اشراف لهستان عليه روسها گرديد كه توسط روسها درهم شكسته شد . امريكا آرژانتين : بوئنوس آيرس در سال 1776 م . كرسى نيابت سلطنت اسپانيا شد . كانادا : رقابت بين انگلستان و فرانسه منجر به جنگ بين آن دو گرديد و فرانسويان در سال 1759 م . از قواى انگليسى شكست خوردند و به موجب عهدنامه پاريس سال 1763 م . كانادا به تصرف انگلستان درآمد . با اين اوصاف كشمكش بين كاناداييهاى فرانسوى كه پيرو مذهب كاتوليك بودند ، با پروتستانهاى انگليسى تازهوارد به پايان نرسيد .
--> ( 1 ) . Marie Antoinette .