دوازدهم پادشاه سوئد با دولتهاى لهستان و روسيه متحد شد ، اما شكست خورد و در سال 1700 م . مفاد عهدنامه اهانت‌آميزى را پذيرفت . فردريك مردى ساعى و توانا بود . با تمام قوا از رژيم سلطنتى مطلق پشتيبانى مىكرد . به ميزان زيادى از فساد دستگاههاى ادارى كاست . روسيه : تزار روسيه در اين‌زمان پطر كبير است ( 1682 - 1725 م . ) در سال 1721 م . خود را امپراتور كل روسيه اعلام كرد و در سال 1722 جانشينى نسلى را لغو كرد و انتخاب جانشين را تابع اراده امپراتور قرار داد . پطر به خوبى مىدانست كه تبديل كشور روسيه به يك كشور قدرتمند مستلزم دست يافتن به راههاى دريايى است . به همين دليل توجه خود را به سواحل درياى بالتيك و درياى سياه و خليج فارس معطوف كرد . در آن ايام درياى بالتيك تحت تصرف سوئد و درياى سياه جزو قلمرو دولت عثمانى و خليج فارس جزيى از كشور ايران بود . به‌هرحال پطر در صدد برآمد كه بندر آزوف را در مصب رود دن به تصرف خود درآورد ، ولى در سال 1695 م . از دولت عثمانى به سختى شكست خورد و مجبور به عقب‌نشينى شد . پطر بعد از تجديد قوا در سال 1696 م . قلعه آزوف را تصرف كرد كه اين پيروزى اهميت زيادى دربر نداشت ، زيرا دولت عثمانى بر گذرگاههاى مهم درياى سياه نظارت و تسلط داشت . برعكس ، درياى بالتيك كه بين كشورهاى آلمان ، لهستان ، سوئد و دانمارك واقع شده بود ، بمراتب بيش از درياى سياه حايز اهميت بود . گوستاو آدلف پادشاه سوئد در قرن هفدهم ميلادى آرزو داشت كه درياى بالتيك يك درياچه سوئدى باشد . براى رسيدن به اين آرزو سرزمين فنلاند را از دولت مسكوى ( روس ) گرفت و ايالت استونى را از لهستان در ربود . در ساحل جنوبى يعنى در خاك آلمان ، اراضى ساحلى مصب رود اودر را به تصرف خود درآورد . علاوه بر تصرف نواحى نامبرده ، مبادرت به تسخير جزايرى چند كرد كه جزو كشور دانمارك بود . طبيعى است كشورهايى كه قسمتى از اراضى خود را از دست داده بودند ، در پى فرصت مناسب بودند كه اين موقعيت به دست آمد ، زيرا در سال 1699 م . شارل دوازدهم ( كارل ) كه بيش از 17 سال نداشت ، در سوئد به سلطنت رسيد و در همين زمان پطر كبير امپراتور