عزيز الله بيات

426

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

سلطان مراد ، خسرو پاشا صدراعظم خود را مأمور تصرف بغداد كرد . در سال 1038 هجرى در نزديكى مريوان زينل خان شاملو سردار معروف شاه صفى را شكست داد . در همين سال ازبكان به مشهد حمله بردند اما از منوچهر خان حاكم آنجا شكست خوردند و عقب نشستند . در سال 1039 هجرى شاه صفى براى نجات بغداد عازم آن ديار شد . همين‌كه خسرو پاشا از حركت شاه صفى آگاه شد ، محاصره بغداد را رها كرد و در سال 1041 هجرى به فرمان شاه صفى ، رستم خان سپهسالار ، طهمورث خان پادشاه گرجستان را كه راه عصيان در پيش گرفته بود ، مغلوب و فرارى ساخت و خسرو ميرزا يكى از شاهزادگان گرجى كه در دربار مىزيست ، به دستور شاه صفى به سلطنت گرجستان منصوب شد . در سال 1042 هجرى به فرمان شاه صفى ، امامقلى خان فاتح هرمز به اتفاق سه فرزندش كشته شدند . در سال 1043 هجرى بار ديگر بين دو دولت ايران و عثمانى جنگ درگرفت كه به نتيجه قطعى منجر نشد . در سال 1045 هجرى سلطان مراد چهارم پس از تصرف ايروان وارد تبريز شد ، ولى به دليل بروز سرما مجبور به مراجعت شد . بعد از برگشت وى شاه صفى ايروان را تصرف كرد و به اصفهان بازگشت ، در سال 1048 هجرى سلطان مراد به كمك محمد پاشا سردار خود بغداد را محاصره كرد . شاه صفى عازم نجات بغداد شد ، ليكن به دليل سقوط آن شهر ، ناچار تقاضاى صلح كرد و در نتيجه بغداد به تصرف دولت عثمانى درآمد . پس از فتح بغداد به دست عثمانيها پيمانى به نام عهدنامه زهاب در سال 1049 هجرى بين ايران و عثمانى بسته شد ، كه به جنگهاى طولانى بين آنها پايان داد . شاه صفى در دوازدهم ماه صفر سال 1052 هجرى در مراجعت از سفر مشهد در كاشان ، بر اثر افراط در باده‌گسارى و يا مسموم شدن درگذشت . مهمترين حوادثى كه در دوران سلطنت شاه صفى در جهان آن‌روز به وقوع پيوست ، چنين است :