عزيز الله بيات

416

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

معاهده صلح بسته شد . دولت عثمانى از تصرف كليه نواحى غربى ايران صرف‌نظر كرد و در مقابل ، شاه عباس هم تعهد كرد ساليانه دويست بار ابريشم به دربار دولت عثمانى بدهد . در همين سال به فرمان شاه عباس بندر فرح‌آباد بنا شد . در سال 1021 هجرى شاه عباس براى سركوبى طهمورث خان گرجى عازم گرجستان شد . طهمورث خان كه تاب پايدارى در خود نديد ، به سلطان عثمانى متوسل شد . در سال 1022 هجرى شاه عباس ، صفى ميرزا پسر بزرگ خود را به اتهام اين‌كه خيال شورش دارد ، كشت . در سال 1023 هجرى امام قلى خان فرزند الله وردى خان بندر جرون را فتح و قلعه پرتغاليها را خراب كرد و به جاى آن بندرعباس كنونى را ساخت . در سال 1024 هجرى شاه عباس بار ديگر عازم سركوبى طهمورث خان گرجى شد و پس از ورود به تفليس براى سركوب محمد پاشا سردار معروف سلطان محمد خان كه به يارى طهمورث خان آمده بود ، به طرف درياچه گوگچه رهسپار شد . در ايروان سپاهيان محمد پاشا را شكست داد و اين سردار ناچار تقاضاى صلح كرد . در همين سال رابرت شرلى مأموريت خود را انجام داد و به اصفهان برگشت . در سال 1027 هجرى بعد از درگذشت سلطان احمد خان ، به فرمان عثمان خان ثانى ، خليل پاشا مأمور فتح تبريز شد . در نزديكى شبلى سپاه وى از سپاهيان شاه عباس به سختى شكست خورد . بعد از اين شكست ، در سال 1028 هجرى بار ديگر عهدنامه صلح بين طرفين بسته شد و به موجب آن مقرر شد مرز بين دو كشور همان مرزهاى زمان شاه طهماسب اول باشد . علاوه بر اين پادشاه ايران سالى يكصد بار ابريشم به دولت عثمانى بدهد . در سال 1030 هجرى كشتيهاى كمپانى هند شرقى انگليس پرتغاليها را در بندر جاسك شكست دادند و در جريان اين حادثه به فرمان شاه عباس امامقلى خان بر ضد پرتغاليها با نمايندگان شركت انگليسى وارد مذاكره شد . نمايندگان تا يك سال زيربار نرفتند ، سرانجام به دليل تهديد امام قلى خان در ميناب ، عهدنامه‌اى بين طرفين بسته شد و به موجب آن مقرر شد سپاه ايران از خشكى و نيروى دريايى انگلستان از راه دريا به قشم و هرمز حمله كنند . بعد از عقد اين قرارداد ، امام قلى خان قشم را تصرف كرد . در سال 1031 هجرى قواى ايران و انگليس ، قلعهء هرمز را بعد از مدت يك قرن از تصرف