شاه اسماعيل ( 905 - 930 ه . ق . ) ( 1499 - 1523 م . ) مؤسس سلسلهء صفويه ، شاه اسماعيل فرزند سلطان حيدر است كه در سال 905 هجرى اصفهان ، يزد و كرمان را يكى بعد از ديگرى به تصرف خود درآورد و در سال 914 هجرى بغداد و دياربكر را از تصرف خاندان آق‌قويونلو خارج ساخت و در سال 916 هجرى در طاهرآباد مرو شيبك خان ازبك را شكست و او را شكست و حدود قلمرو خود را تا جيحون رساند . در سال 917 هجرى به اتفاق ظهير الدين بابر به ماوراء النهر لشكر كشيد ، ليكن از ازبكان شكست خورد و خراسان مجددا دستخوش تاخت‌وتاز ازبكان شد . در سال 920 هجرى در دشت چالدران با سلطان سليم خان پادشاه عثمانى جنگيد و چون سپاهيان عثمانى مجهز به توپ و تفنگ بودند ، سپاهيان شاه اسماعيل كه فاقد سلاح آتشين بودند ، شكست خوردند و در نتيجه تبريز به تصرف سلطان سليم درآمد اما به سبب درگيريهايى كه در خاك بالكان براى دولت عثمانى پيش آمد ، وى مجبور به تخليهء تبريز شد و شاه اسماعيل بار ديگر تبريز را گرفت و در سال 930 هجرى در حدود شكى بيمار شد و در سراب آذربايجان درگذشت . مهمترين حوادثى كه در دوران سلطنت شاه اسماعيل اول در جهان آن روز به وقوع پيوست ، به شرح زير است : آسيا افغانستان : سلطان حسين بايقرا در دوران سلطنت خود ( 1470 - 1505 م . ) افغانستان را در تصرف داشت و در اواخر سلطنت ، قلمروش مورد تهديد خاندان شيبانى و ازبكانى كه تحت تبعيت آنها بودند قرار گرفت و ظهير الدين بابر در سال 1503 م . كابل را تصرف كرد و اين شهر قريب 200 سال تحت تصرف تيموريان هند بود . چين : در چين سلسله مينك سلطنت مىكرد . ( 1368 - 1644 م . ) . دكن : پادشاه دكن ، از سلسله نظامشاهيه در اين‌زمان احمد شاه است . ( 1490 - 1508 م . ) جانشين وى پسرش برهان شاه اول است ( 1508 - 1552 م . ) كه به فرمان وى مذهب شيعه مذهب رسمى شد .